گفتار امیرالمؤمنین(ع) در وصف متقین
امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب (صلوات خدا بر او) در توصیف متقین میفرماید:
«هرگاه یکى از آنان را تمجید کنند از آن تمجید بیمناک شده گوید: من از دیگران به خودم آگاهترم، و پروردگارم از خودم به من داناتر است؛ خداوندا مرا به آنچه دربارهام میگویند مگیر و از آنچه مىپندارند بهتر گردان و زشتىهایى را که از من خبر ندارند بر من ببخشای.
از نشانههاى دیگر آنان این است که هرکدام را داراى نیرومندى در دین، دوراندیشى با نرمى، ایمان همراه یقین، حرص در دانش، علم با بردبارى، میانهروى در توانگرى، فروتنى در عبادت، آراستگى در تهیدستى، بردبارى در سختى، جویا در حلال، نشاط در هدایت، و دورى از طمع میبینى. اعمال شایسته به جا میآورد در حالی که ترسان است.
شب مىکند در حالی که همت و تلاشش شکر گزاری است، و روز مىکند در حالی که همت و تلاشش به ذکر است. شب را به سر مىبرد با خوف و روز مىنماید دلشاد: خوف از غفلتى که او را از آن برحذر داشتهاند، و دلشاد از فضل و رحمت حق که به دست آورده است. اگر نفسش او را در آنچه بر او سنگین است پیروى نکند او نیز آنچه را که نفسش به آن رغبت دارد به او نخواهد داد. روشنى چشمش در آنچه است که زوالی ندارد و بیرغبتىاش در آنچه است که پایدار نیست.
بردبارى را با دانش و گفتار را با عمل در هم میآمیزد. او را میبینی که آرزویش نزدیک و کوتاه، لغزشش اندک، دلش فروتن، نفسش قانع، خوراکش اندک، امورش آسان، دینش محفوظ، شهوتش مرده و خشمش فروخورده است. از او توقع خیر دارند و از شرش در امان هستند. اگر در میان غافلان باشد از ذاکران به حساب آورده میشود و اگر در میان ذاکران باشد در شمار غافلان شمرده نمیشود.
از آن که بر او ستم روا داشته در میگذرد، به آن که او را محروم نموده عطا کند و با کسى که با او قطع رحم نموده پیوند میکند. زبانِ دشنام ندارد، گفتارش نرم، زشتیاش غایب و خوبیاش حاضر است، نیکىاش روى آورده، و شرش روى گردانده، در حوادث آرام، در ناخوشیها سنگین، و در خوشیها شاکر است.
بر آن کسی که خشم میگیرد ستم نمىکند و برای آنچه دوستش میدارد مرتکب گناه نمىشود.
پیش از آنکه بر ضدش گواهی داده شود، خودش اعتراف به حق مىکند. امانت را تباه نمىکند و آنچه را به یادش آرند به فراموشى نمىسپارد، احدى را با لقب زشت صدا نمىکند، به همسایه زیان نمىزند، برای بلاهایى که به سر مردم مىآید شادى نمىکند، در باطل وارد نمىشود و از حق خارج نمىگردد.
اگر سکوت کند سکوتش غمگینش نکند و اگر بخندد صدایش بلند نمیشود و چون به او ستم روا دارند صبر پیشه سازد تا خدا انتقامش را بگیرد. از خود در رنج است و مردم از او در راحتی. در امر آخرت خود را به زحمت اندازد و مردم را از جانب خود قرین آسایش کند. دوریاش از آن که دورى مىکند محض زهد و پاک ماندن و نزدیکیاش به آن که نزدیک مىشود به خاطر نرمى و رحمت است، دوریاش از راه تکبر و بزرگی و نزدیکىاش از باب مکر و فریب نیست.»[1]
- تاریخ انتشار پیام در صفحه فیسبوک سید احمد الحسن(ع): 31 اکتبر ۲۰۱۶
پینوشت:
[1] – نهجالبلاغه، ص305، خطبۀ 193 تحقیق: صبحی الصالح.
