• يماني آل محمد (عليه السلام) فرمود : در کلامم تدبر کنيد ، اي کساني که ادعاي طلب و جستجوي حق را مي‌ کنيد . آمده‌ ام تا بر حق شهادت دهم . و حق را روشن کنم . هرگز نيامده ام تا مردم از من تبعيت کنند . هدفم روشن کردن حق ، و جدا کردن باطل است . پس به همين خاطر مي‌ گويم : کسي از من توقع سازش و چاپلوسي نداشته باشد . هيهات که ما حتي مقداري از حق را فروگذاريم ، و قسمتي از باطل را رها سازيم ، براي آن که کسي ما را بخواهد ، يا کسي را راضي کنيم ، که براي ابرار هيچ چيزي بهتر از آنچه نزد خداوند است نمي باشد

نکاتی چند درباره استفاده از نشانه های نگارشی(.،؛/؟و ...)

sami.yoosef314

New Member
بسم الله الرحمن الرحیم
و الحمد لله رب العالمین
و صلی الله علی محمد و آل محمد
الائمة و المهدیین وسلم تسلیما کثیرا
آیین نقطه گذاری



مقدمه
مقصود از نقطه گذاری به کار بردن علامتها و نشانه هایی است که خواندن و در نتیجه فهم درست مطلب را آسان و به رفع پاره ای ابهام ها- از جمله ابهام هایی که ناشی از عدم انعکاس عناصر گفتاری در نوشته است- کمک کند. رعایت نقطه گذاری از یک سو به نویسنده کمک می کند که مطلب و مقاصد خود را به روشنی بیان دارد و از دیگر سو به خواننده مدد می دهد که نوشته را آسان تر و درست تر بخواند و منظور نویسنده را بهتر و روشن تر درک کند.
اینک مهم ترین این نشانه ها را در زیر، همراه با مثال هایی برای هر کدام می آوریم:
1- نقطه(.)
الف. نشانه پایان جمله خبری یا انشایی است:
کتاب خوب، بهترین دوست انسان است.
ابن سینا، یکی از دانشمندان بزرگ ایران است.
ب. پس از هر حرفی که به صورت نشانه اختصاری به کار رفته باشد، مانند:
ارسطو متوفی به سال 322 ق.م. (قبل از میلاد)
پست و تلگراف و تلفن P.T.T.
2- ویرگول یا کاما یا درنگ نما(،)
نشانه مکث کوتاه در جمله است. ویرگول نشان می دهد که دو قسمت کاملا به هم پیوند دارند. از مهم ترین موارد استعمال آن عبارت است از:
الف. در میان جمله پایه و پیرو:
تا رنج نبری، گنج نبری.
اگر به درماندگان یاری کنی، خدا یار و مددکارت خواهد شد.
ب. برای مجزا کردن گروها و کلمات و پرهیز از خلط مفاهیم:
از بالای دیوار، شهر ما را می توان دید.
از بالای دیوار شهر، ما را می توان دید.
پسر، دانشمند جوان را دید.
پسر دانشمند، جوان را دید.
ج. برای مجزا کردن گروها در مواردی که خواننده معمولا درنگی کوتاه می کند:
حافظ شیراز، شاعر بزرگ ایرانی، هرگز به سفر نمی رفت.
د. برای جدا کردن ساخت های دستوری مشابهی که به توالی آمده باشند:
دانش آموزان، دانشجویان، ورزشکاران و تماشاگران در ورزشگاه جمع شده بودند.
موتورها، خودروها و کارخانه ها محیط زیست را آلوده می کنند. علی، حسن، رضا و محمد محیط زیست را دوست دارند.
3-
نقطه-ویرگول(؛)
نشانه درنگ طولانی میان دو جمله یا دو عبارت است و نیز نشان می دهد که آن دو با هم پیوند دارند. نقطه-ویرگول، علامت وقف یا درنگی است بیشتر از ویرگول و کمتر از نقطه، که در موارد زیر به کار می رود:
الف. برای جدا کردن جمله ها و عبارتهای متعدد یک کلام طولانی که به ظاهر مستقل اما در معنی به یکدیگر وابسته و مربوط می باشند، مانند:
مشک آن است که خود ببوید؛ نه آن که عطار بگوید.
ب. در جمله های توضیحی و قبل از کلماتی از قبیل: "مثلا"، "یعنی" یا "به عبارت دیگر"،
بسم الله الرحمن الرحیم؛ یعنی، به نام خداوند بخشنده مهربان
4- دو نقطه:))
الف. علامتی است که نشان می دهد، عبارت یا جمله پیش از آن به وسیله عبارت یا جمله پس از آن شرح و تفسیر می شود:
دکتر معین به سه زبان زنده دنیا آشنایی داشت: عربی، فرانسه و انگلیسی؛ و به چها زبان باستانی نیز مسلط بود: پهلوی، فارسی باستان، اوستا و سانسکریت.
ب. اگر نویسنده بخواهد از سخن کسی، شاهدی برای اثبات گفته خود بیاورد، بین شاهد و نوشته خود نیز دو نقطه می آورد:
سعدی همه افراد بشر را به منزله اعضای تن یکدیگر می داند:
بنی آدم اعضای یکدیگرند که در آفرینش ز یک گوهرند
ج. هنگام بر شمردن یا بیان اجزای یک چیز، مانند:
نظر خوانندگان محترم را به چند نکته جلب می کنم: دقت و پشتکار، حوصله و صرف وقت، تأمل و تدبر، و ...
5- گیومه(« »
)
الف. هر گاه در ضمن نوشته خود، از گفته نویسنده، دانشمند و یا شخصی دیگر، برای تأیید گفته خود یا هر منظوری دیگر، مطلبی بیاوریم، آن مطلب را داخل گیومه قرار می دهیم:
سعدی می گوید: « همه کس را عقل خود به کمال نماید و فرزند به جمال»
ب. اگر بخواهیم کلمه یا ترکیب یا عبارتی را در نوشته خود، مشخص و ممتاز از قسمت های دیگر نشان دهیم، آن را نیز در داخل گیومه قرار می هیم:
از اقسام کلمات هفتگانه «اسم» و« ضمیر»
و «صفت» می تواند فاعل و نهاد جمله باشند.
6- علامت سؤال(؟)
الف. در پایان جمله های پرسشی مستقیم، مانند:
کتابتان را که به امانت گرفته بودند،آوردند؟
ب. گاه برای نشان دادن مفهوم تردید این علامت در داخل پرانتز می آید، مانند:
تاریخ وفات سنائی غزنوی را 525(؟) نوشته اند.
7- علامت تعجب(!)
این علامت تنها نشانه تعجب نیست، بلکه در پایان جمله هایی به کار می رود که مبین یکی از حالات شدید نفسانی و عاطفی است از قبیل:
عجب آدم دو رو و دو رنگی است!
ای دوست!
آهسته!

8- هلال(پرانتز)
کاربرد هلال از این قرار است:
الف. برای آوردن توضیح در درون آن. این توضیح معادل و هم معنی آن چیزی است که قبل از پرانتز ذکر شده. هلا در این کاربرد به معنی «یا» و «یعنی» است:
کتاب فردوسی(شاهنامه) اثری جاودان است.
ب.
برای آوردن توضیحی فرعی و تکمیلی که اهمیت آن کمتر از مطلبی است که قبلا ذکر شده:
پسر عموی او (همان که دیروز به مسافرت رفته بود) به تازگی درسش را تمام کرده است.

او جایزه صد هزار تومانی بهترین نویسنده را برد(این جایزه قبلا پنجاه هزار تومان بود).
ج. برای آوردن اطلاعات کتابشناختی در هنگام نقل قول مستقیم یا غیر مستقیم از متون:
هر خواننده ای حد معینی از اصوات موسیقی را می تواند بخواند(خاقی،1373).
د. درج حرف اول
اصطلاحاتی که بعد از نام پیامبران و ائمه می آید:
محمد(ص)، علی(ع).
9.قلاب [ ]
الف. در تصحیح متون کهن، از طرف مصحح این علامت برای روشن تر شدن مطلب افزوده می شود مانند:
و استادم- رحمة الله علیه- [بو نصر مشکان] به هرات چون دلشکسته ای همی بود(تاریخ بیهقی، ص 174).
ب. در نمایشنامه ها، دستور های اجرایی، داخل قلاب گذاشته می شوند، مانند:
حسن[با قیافه ای عصبانی]: من حاضرم جانم را بر سر این کار بگذارم.
10- خط فاصله(-)
الف. برای مجزا کردن جمله یا عبارت معترضه، مانند:
یک روز کامل - و اگر ضرورت ایجاب کرد دو روز - می توانید صرف این کار کنید.
ب.
در مکالمه بین اشخاص نمایشنامه و داستان، یا ذکر مکالمه های تلفنی در ابتدای جمله و سر سطر به جای نام گوینده، مانند:
- سلام آقا
- سلام علیکم
- حال شما چه طور است؟
- بد نیستم، خدا را شکر
ج.به جای «از» و «تا» و «به»، بین تاریخ ها، اعداد و کلمه ها، مانند:
فروردین - خرداد 1384(= از فروردین تا خرداد)
دهه 1980-1990(=از سال 1980 تا 1990)
د. برای پیوستن اجزای یک کلمه دو جزیی مرکب، مانند:
فرهنگ ایرانی - اسلامی
بهره برداری از لوله گاز سرخس - نکا آغاز شد.
11- سه نقطه(...)
این علامت برای نشان دادن کلمه یا کلمات و عبارات یا جمله های حذف شده یا افتادگی ها به کار می رود، خواه در اول، وسط یا آخر جمله باشد، مانند:
نام برادر من قدرت ا... است.
چیزهایی نظیر قلم،مداد، پاک کن، کاغذ و ... را لوازم التحریر می گویند.
12- ممیز(/)
از این نشانه معمولا در مورد زیر، استفاده می شود:
برای جدا کردن سال های هجری شمسی و قمری و میلادی
محمد بن جریز طبری، در 224 ه.ق / 839 م. در آمل زاده شد و به سال 310 ه.ق / 923 م. در گذشت.


و الحمد لله وحده وحده
 

يـوسف الأنصار

Guest
با تشکر

لطفاً نسخه ای از این مطلب در بخش ترجمه متون نیز گذاشته شود.
 
کانال تلگرام

بالا