wrapper

آخرین اخبار

ﺑﺸﺎﺭﺕ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﻨﺪﮔﺎنی ﻛﻪ ﺑﻬﺘﺮین ﺭﺍﻩ ﺭﺍ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ می‌کنند. ﺩﺭ ﻗﺮﺁﻥ ﻛﺮﻳﻢ ﺁﻳﺎﺕ ﻣﺘﻌﺪﺩی ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ ﻛﻪ ﻟﺰﻭﻡ تحقیق ﻭ ﺗﻔﺤﺺ ﺩﺭ ﻋﻘﻴﺪﻩ ﺭﺍ ﺑﺮﺍی ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﮔﻮﺷﺰﺩ می‌کند ﻛﻪ ﻣﺎ ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﺍﺧﺘﺼﺎﺭ ﺑﻪ یک ﺁﻳﻪ ﺍﺷﺎﺭﻩ می‌کنیم. ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺭﺣﻤﻦ ﻭ ﺭﺣﻴﻢ ﺩﺭ ﻗﺮﺁﻥ ﻛﺮﻳﻢ می‌فرماید: ﻓَﺒَﺸِّﺮْ ﻋِﺒَﺎﺩِی ﺍﻟَّﺬِﻳﻦَ ﻳَﺴْﺘَﻤِﻌُﻮﻥَ ﺍﻟْﻘَﻮْﻝَ ﻓَﻴَﺘَّﺒِﻌُﻮﻥَ ﺃَﺣْﺴَﻨَﻪُﺃُﻭْﻟَﺌِﻚَ ﺍﻟَّﺬِﻳﻦَ ﻫَﺪَﺍﻫُﻢْ ﺍﻟﻠﻪُ ﻭَﺃُﻭْﻟَﺌِﻚَ ﻫُﻢْ ﺃُﻭْﻟُﻮﺍ ﺍﻻَﻟْﺒَﺎﺏِ([1])

ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﻳﻦ ﺑﻨﺪﮔﺎﻥ ﻣﺮﺍ ﺑﺸﺎﺭﺕ ﺩﻩ، ﻛﺴﺎنی ﻛﻪ ﺳﺨﻨﺎﻥ ﺭﺍ می‌ﺷﻨﻮﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻧﻴﻜﻮﺗﺮﻳﻦ ﺁﻧﻬﺎ ﭘﻴﺮﻭی می‌کنند، ﺁﻧﻬﺎ ﻛﺴﺎنی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺧﺪﺍ ﻫﺪﺍﻳﺘﺸﺎﻥ ﻛﺮﺩﻩ، ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﺮﺩﻣﻨﺪﺍﻧﻨﺪ.

 ﻟﺰﻭﻡ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺩﺭ ﻣﺬﻫﺐ، ﺩﺭ ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ:

 ﺩﺭ ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﺷﻴﻌﻪ ﻭ سنی ﻧﻴﺰ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮ مسلمانی ﺑﺎﻳﺪ ﺩﺭ ﻋﻘﻴﺪﻩ ﺧﻮﺩ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻛﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺭﺍﻩ ﻭ ﻣﺬﻫﺐ ﺭﺍ ﺑﻴﺎﺑﻨﺪ ﻭ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﺁﻥ زندگی ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﺎ ﺑﻪ یک ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺑﺴﻨﺪﻩ می‌کنیم: ﺣﺪﻳﺚ ﺍﻓﺘﺮﺍﻕ ﺍﻣﺖ ﺑﻪ 73 ﻓﺮﻗﻪ: ﺣﺪﻳﺚ ﺍﻓﺘﺮﺍﻕ ﺍﻣﺖ، ﺍﺯ ﺍﺣﺎﺩﻳﺚ ﻣﺘﻮﺍﺗﺮی ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﻴﻌﻪ ﻭ سنی ﺁﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻛﺘﺎﺏ‌ﻫﺎی ﺧﻮﺩ ﺑﺎ ﺳﻨﺪﻫﺎی ﺻﺤﻴﺢ ﻧﻘﻞ ﻛﺮﺩﻩ‌ﺍﻧﺪ؛ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺮﻣﺬی ﺩﺭ ﺳﻨﻦ ﺧﻮﺩ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ پیامبر (ص)  ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ: (ﻭَﺗَﻔْﺘَﺮِﻕُ ﺃُﻣَّﺘِﻲ علی ﺛَﻠَﺎﺙٍ ﻭَﺳَﺒْﻌِﻴﻦَ ﻓِﺮْﻗَﺔً ... ﻗَﺎﻝَ ﺃَﺑُﻮ ﻋِﻴﺴَﻲ: ﻫَﺬَﺍ ﺣَﺪِﻳﺚٌ ﺣَﺴَﻦٌ ﻏَﺮِﻳﺐٌ ﻣُﻔَﺴَّﺮٌ).([2])

ﺍﻣﺖ ﻣﻦ ﺑﻪ ﻫﻔﺘﺎﺩ و ﺳﻪ ﻓﺮﻗﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ. ﺗﺮﻣﺬی ﺍﺯ ﻋﻠﻤﺎی ﺑﺰﺭﮒ ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻧﻘﻞ ﺣﺪﻳﺚ می‌ﻧﻮﻳﺴﺪ: ﺳﻨﺪ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺣﺴﻦ ‏(ﻣﻌﺘﺒﺮ‏) ﺍﺳﺖ ﻭ ﺣﺎﻛﻢ ﻧﻴﺸﺎﺑﻮﺭی ﻫﻢ ﺑﺮ ﺻﺤﺖ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺷﻬﺎﺩﺕ می‌ﺩﻫﺪ.

ﻭ ﻳﺎ ﺩﺭ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺩﻳﮕﺮی می‌فرماید: (ﻭَﺗَﻔْﺘَﺮِﻕُ ﺃُﻣَّﺘِﻲ علی ﺛَﻠَﺎﺙٍ ﻭَﺳَﺒْﻌِﻴﻦَ ﻣِﻠَّﺔً ﻛُﻠُّﻬُﻢْ ﻓِﻲ ﺍﻟﻨَّﺎﺭِ ﺇِﻟَّﺎ ﻣِﻠَّﺔً ﻭَﺍﺣِﺪَﺓً).([3])

(ﺍﻣﺖ ﻣﻦ ﺑﻪ ﻫﻔﺘﺎﺩ ﻭ ﺳﻪ ﻓﺮﻗﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻡ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﻫﻞ ﺁﺗﺶ ﺟﻬﻨﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ به جز یک ﻓﺮﻗﻪ).

ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺭﻭ، ﺑﺮ ﻣﺎ ﻻﺯﻡ ﺍﺳﺖ ﺭﺍﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﺬﻫﺐ ﺻﺤﻴﺢ ﻭ ﻓﺮﻗﻪ ﻧﺎﺟﻴﻪ ﺩﺭ ﻛﻼﻡ رسول الله (ص) ﺑﺤﺚ ﻭ ﺗﺤﻘﻴﻖ کنیم ﺗﺎ ﺑﺘﻮﺍﻧﻴﻢ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻓﺮﻗﻪ ﺭﺍ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻛﺮﺩﻩ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻥ ﭘﻴﺮﻭی ﻛﻨﻴﻢ. ﺗﻤﺎﻡ ﻣﺬﺍﻫﺐ اسلامی، ﺍﺩﻋﺎ ﻛﺮﺩﻩ‌ﺍﻧﺪ ﻛﻪ آن‌ها ﻓﺮﻗﻪ ﻧﺎﺟﻴﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺩﻳﮕﺮﺍﻥ ﻓﺮﻗﻪ ﺑﺎﻃﻞ. ﺍﻣﺎ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﻴﺎﻥ ﺗﻨﻬﺎ مذهبی ﻛﻪ ﺑﺮﺍی ﺍﺛﺒﺎﺕ ﺍﺩﻋﺎی ﺧﻮﺩ ﺍﺯ ﻗﺮﺁﻥ ﻭ ﺳﻨﺖ؛ حتی ﺍﺯ ﻛﺘﺎﺏ‌ﻫﺎی ﻣﺨﺎﻟﻔﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺩﻟﻴﻞ ﻭ ﻣﺪﺭﻙ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺩﺍﺭﺩ، ﻣﺬﻫﺐ شیعه ﺍﺳﺖ. ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﻛﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﺩﻟﻪ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ؛ ﺍﻣﺎ ﺑﻪ ﺩﻟﻴﻞ ﺍﺧﺘﺼﺎﺭ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﺩﻟﻴﻞ ﺑﺴﻨﺪﻩ می‌کنیم:

(ﻣﻦ ﻣﺎﺕ ﺑﻼ ﺇﻣﺎﻡ ﻣﺎﺕ ﻣﻴﺘﺔ ﺟﺎﻫﻠﻴﺔ) ‏(ﻫﺮﻛﺲ ﺑﺪﻭﻥ ﺍﻣﺎﻡ ﺑﻤﻴﺮﺩ ﺑﻪ ﻣﺮﮒ جاهلی ﻣﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‏) ﺩﺭ ﺻﺤﻴﺢ ﻣﺴﻠﻢ ﺍﺯ کتاب‌های ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺩﺳﺖ ﺍﻭﻝ ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺁﻣﺪﻩ ﻛﻪ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ (ص) ﻓﺮﻣﻮﺩ: (ﻭَﻣَﻦْ ﻣَﺎﺕَ ﻭَﻟَﻴْﺲَ ﻓِﻲ ﻋُﻨُﻘِﻪِ ﺑَﻴْﻌَﺔٌ ﻣَﺎﺕَ ﻣِﻴﺘَﺔً ﺟَﺎﻫِﻠِﻴَّﺔً).([4]) (ﻫﺮﻛﺲ ﺑﻤﻴﺮﺩ ﻭ ﺑﺮ ﮔﺮﺩﻥ ﺍﻭ بیعتی ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﻣﺮﮒ جاهلی ﻣﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ). ﻭ ﺍﺣﻤﺪ ﺑﻦ حنبل ﺩﺭ ﻣﺴﻨﺪ ﺧﻮﺩ می‌نویسد: (ﻣﻦ ﻣﺎﺕ ﺑﻐﻴﺮ ﺇﻣﺎﻡ ﻣﺎﺕ ﻣﻴﺘﺔ ﺟﺎﻫﻠﻴﺔ).([5])

ﻫﺮﻛﺲ ﺑﺪﻭﻥ ﺍﻣﺎﻡ ﺑﻤﻴﺮﺩ ﺑﻪ ﻣﺮﮒ جاهلی ﻣﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ. ﺗﻨﻬﺎ مذهبی ﻛﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ (ص) ﺍﻣﺎﻡ ﺯﻣﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ می‌شناسد ﻭ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﺑﻴﻌﺖ یک ﺍﻣﺎﻡ ﻣﺸﺨﺺ ﺭﺍ ﺑﺮ ﮔﺮﺩﻥ ﺩﺍﺷﺘﻪ، ﻣﺬﻫﺐ شیعه ﺍﺳﺖ؛ ﺍﻣﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺬﺍﻫﺐ ﺍﻳﻦ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ. زیرا شیعیان هستندﻛﻪ برای ﺍﺛﺒﺎﺕ ﺣﻘﺎﻧﻴﺖ ﻣﺬﻫﺐ ﺧﻮﺩ، ﺍﺯ ﻗﺮﺁﻥ، ﺳﻨﺖ، ﻋﻘﻞ ﻭ ﺍﺟﻤﺎﻉ ﺩﻟﻴﻞ قطعی ﺩﺍﺭﻧﺪ.

ﻛﻪ ﻣﺎ ﺑﻪ ﺍﺧﺘﺼﺎﺭ در زیر برای اثبات ولایت علی ابن ابی طالب علیه السلام ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﺩﻟﻴﻞ ﺍﺷﺎﺭﻩ می‌کنیم:

ولایت علی بن ابی‌طالب ﺩﺭ ﻗﺮﺁﻥ

ﺁﻳﺎﺕ فراوانی ﺩﺭ ﻗﺮﺁﻥ ﻛﺮﻳﻢ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻭ ﻏﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ می‌توان ﺑﻪ آن‌ها برای ﺍﺛﺒﺎﺕ ﻭﻻﻳﺖ ﻭ ﺍﻣﺎﻣﺖ ﺍﻣﻴﺮﻣﺆﻣﻨﺎﻥ (ع) ﺍﺳﺘﻨﺎﺩ ﻛﺮﺩ؛ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ:

1- ﺁﻳﻪ ﻭﻻﻳﺖ

ﺇِﻧَّﻤَﺎ ﻭَﻟِﻴُّﻜُﻢُ ﺍﻟﻠَّﻪُ ﻭَﺭَﺳُﻮﻟُﻪُ ﻭَﺍﻟَّﺬِﻳﻦَ ﺀَﺍﻣَﻨُﻮﺍ ﺍﻟَّﺬِﻳﻦَ ﻳُﻘِﻴﻤُﻮﻥَ ﺍﻟﺼَّﻠَﻮﺓَ ﻭَﻳُﺆْﺗُﻮﻥَ ﺍﻟﺰَّﻛَﻮﺓَ ﻭَﻫُﻢْ ﺭَ ﻛِﻌُﻮﻥَ ([8]) (ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ﻭ ﺻﺎﺣﺐ ﺍﻣﺮ ﺷﻤﺎ، ﺗﻨﻬﺎ ﺧﺪﺍ، ﭘﻴﺎﻣﺒﺮ ﺍﻭ ﻭ کسانی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩﻩ‌ﺍﻧﺪ؛ همان‌هاﻛﻪ ﻧﻤﺎﺯ ﺭﺍ ﺑﺮﭘﺎ می‌دارند، ﻭ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﺭﻛﻮﻉ، ﺯﻛﺎﺕ می‌دهند).

طبری ﺩﺭ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ: ﺇِﻧَّﻤَﺎ ﻭَﻟِﻴُّﻜُﻢُ ﺍﻟﻠَّﻪُ ﻭَﺭَﺳُﻮﻟُﻪُ (ﺍﻵﻳﺔ. ﻧﺰﻟﺖ ﻓﻲ علی ﺑﻦ ﺃبی ﻃﺎﻟﺐ ﺗﺼﺪﻕ ﻭﻫﻮ ﺭﺍﻛﻊ).([9])

ﺍﻳﻦ ﺁﻳﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ علی بن ابی‌طالب (ع) ﻧﺎﺯﻝ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﺭﻛﻮﻉ ﺻﺪﻗﻪ ﺩﺍﺩﻩ ﺍﺳﺖ.

همچنین ﺍﺑﻦ ابی ﺣﺎﺗﻢ ﺩﺭ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﺧﻮﺩ ﺍﺯ ﻋﺘﺒﺔ ﺑﻦ ابی ﺣﻜﻴﻢ ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺭﺍ ﻧﻘﻞ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ.([10])

ﺍﺑﻦ ﺗﻴﻤﻴﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺗﻔﺴﻴﺮ طبری ﻭ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﺍﺑﻦ ابی ﺣﺎﺗﻢ ﮔﻔﺘﻪ: (ﺗﻔﺎﺳﻴﺮﻫﻢ ﻣﺘﻀﻤّﻨﺔ ﻟﻠﻤﻨﻘﻮﻻﺕ ﺍﻟﺘﻲ ﻳﻌﺘﻤﺪ ﻋﻠﻴﻬﺎ ﻓﻲ ﺍﻟﺘﻔﺴﻴﺮ).([11])

(ﺗﻔﺴﻴﺮ طبری ﻭ ﺍﺑﻦ ابی حاتم ﺍﺯ تفاسیری ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩ ﺩﺭ ﺁنها، ﺩﺭ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻗﺮﺁﻥ ﻗﺎﺑﻞ ﺍﻋﺘﻤﺎﺩ ﻫﺴﺘﻨﺪ).

ﺁﻟﻮسی ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺷﺄﻥ ﻧﺰﻭﻝ ﺍﻳﻦ ﺁﻳﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺍﺳﺖ: (ﻭﻏﺎﻟﺐ ﺍﻷﺧﺒﺎﺭﻳّﻴﻦ علی ﺃﻥّ ﻫﺬﻩ ﺍﻵﻳﺔ ﻧﺰﻟﺖ ﻓﻲ علی ﻛﺮّﻡ ﺍﻟﻠّﻪ ﻭﺟﻬﻪ).([12])

(ﺍﻛﺜﺮ ﺻﺎﺣﺒﺎﻥ ﺭﻭﺍﻳﺖ، ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﺑﺎﻭﺭ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺍﻳﻦ ﺁﻳﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ علی ﻛﺮﻡ ﺍﻟﻠﻪ ﻭﺟﻬﻪ ﻧﺎﺯﻝ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ).

ﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺍﺳﺖ: (ﻭﺍﻵﻳﺔ ﻋﻨﺪ ﻣﻌﻈﻢ ﺍﻟﻤﺤﺪﺛﻴﻦ ﻧﺰﻟﺖ ﻓﻲ علی).([13])

(ﺍﺯ ﺩﻳﺪﮔﺎﻩ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﺤﺪﺛﻴﻦ، ﺍﻳﻦ ﺁﻳﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ علی بن ابی‌طالب ﻧﺎﺯﻝ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ).

 

2- ﺁﻳﻪ ﺍﺑﻼﻍ

ﻳَﺎ ﺃَﻳُّﻬَﺎ ﺍﻟﺮَّﺳُﻮﻝُ ﺑَﻠِّﻎْ ﻣَﺎ ﺍُﻧﺰِﻝَ ﺇِﻟَﻴْﻚَ ﻣِﻦ ﺭَّﺑِّﻚَ ﻭَﺇِﻥ ﻟَّﻢْ ﺗَﻔْﻌَﻞْ ﻓَﻤَﺎ ﺑَﻠَّﻐْﺖَ ﺭِﺳَﺎﻟَﺘَﻪُ ﻭَﺍﻟﻠَّﻪُ ﻳَﻌْﺼِﻤُﻚَ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻨَّﺎﺱِ([14])

(ای ﭘﻴﺎﻣﺒﺮ! ﺁﻧﭽﻪ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﭘﺮﻭﺭﺩﮔﺎﺭﺕ ﺑﺮ ﺗﻮ ﻧﺎﺯﻝ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ، ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﻛﺎﻣﻞ ‏(ﺑﻪ ﻣﺮﺩﻡ‏) ﺍﺑﻼﻍ ﻛﻦ؛ ﻭ ﺍﮔﺮ ﭼﻨﻴﻦ نکنی، ﺭﺳﺎﻟﺖ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﻧﺠﺎﻡ نداده‌ای. ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺗﻮ ﺭﺍ ﺍﺯ ‏(ﺧﻄﺮﺍﺕ ﺍﺣﺘﻤﺎلی‏) ﻣﺮﺩﻡ، ﺣﻔﻆ می‌کند).

ﺍﺑﻦ ابی ﺣﺎﺗﻢ ﺩﺭ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﺧﻮﺩ ﺍﺯ ﺍﺑﻮ ﺳﻌﻴﺪ خدری ﻧﻘﻞ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ: (ﻧﺰﻟﺖ ﻫﺬﻩ ﺍﻵﻳﺔ ... ﻓﻲ علی ﺑﻦ ﺃبی ﻃﺎﻟﺐ).([15]) (ﺍﻳﻦ ﺁﻳﻪ ﺩﺭ ﺑﺎﺭﻩ علی بن ابی‌طالب ﻧﺎﺯﻝ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ).

آلوسی ﺩﺭ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﺧﻮﺩ می‌نویسد: (ﺭﻭی ﺍﺑﻦ ﻣﺮﺩﻭﻳﻪ ﻋﻦ ﺍﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮﺩ ﻗﺎﻝ ﻛﻨﺎ ﻧﻘﺮﺃ علی ﻋﻬﺪ رسول الله صلی الله علیه و سلم: ﺑَﻠِّﻎْ ﻣَﺎ ﺍُﻧﺰِﻝَ ﺇِﻟَﻴْﻚَ ﻣِﻦ ﺭَّﺑِّﻚَ ﺇﻥّ ﻋﻠﻴّﺎً ﻭﻟﻲُّ ﺍﻟﻤﺆﻣﻨﻴﻦ ﻭَﺇِﻥ ﻟَّﻢْ ﺗَﻔْﻌَﻞْ ﻓَﻤَﺎ ﺑَﻠَّﻐْﺖَ ﺭِﺳَﺎﻟَﺘَﻪُ).([16])

(ﺍﺑﻦ ﻣﺮﺩﻭﻳﻪ ﺍﺯ ﺍﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮﺩ ﻧﻘﻞ می‌کند ﻛﻪ ﻣﺎ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ رسول‌الله صلی ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﺍﻳﻦ ﺁﻳﻪ ﺭﺍ ﺍﻳﻨﮕﻮﻧﻪ می‌خواندیم: ﺁﻧﭽﻪ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﭘﺮﻭﺭﺩﮔﺎﺭﺕ ﺑﺮ ﺗﻮ ﻧﺎﺯﻝ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ‏«علی ولی مؤمنین ﺍﺳﺖ» ﺭﺍ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﻛﺎﻣﻞ ‏(ﺑﻪ ﻣﺮﺩﻡ) ﺍﺑﻼﻍ ﻛﻦ، ﻭ ﺍﮔﺮ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻜﻨﻲ، ﺭﺳﺎﻟﺖ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﻧﺠﺎﻡ نداده‌ای).

ﻭ ﺳﻴﻮﻃﻲ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺭﺍ ﺍﻳﻦ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻘﻞ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ: (ﺑَﻠِّﻎْ ﻣَﺎ ﺍُﻧﺰِﻝَ ﺇِﻟَﻴْﻚَ ﻣِﻦ ﺭَّﺑِّﻚَ ﺇﻥّ ﻋﻠﻴﺎً ﻣَﻮﻟَﻲ ﺍﻟﻤﺆﻣﻨﻴﻦ ﻭَﺇِﻥ ﻟَّﻢْ ﺗَﻔْﻌَﻞْ ﻓَﻤَﺎ ﺑَﻠَّﻐْﺖَ ﺭِﺳَﺎﻟَﺘَﻪُ).([17]) (ﺁﻧﭽﻪ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﭘﺮﻭﺭﺩﮔﺎﺭﺕ ﺑﺮ ﺗﻮ ﻧﺎﺯﻝ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ «علی مولای مؤمنین ﺍﺳﺖ‏» ﺭﺍ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﻛﺎﻣﻞ ‏(ﺑﻪ ﻣﺮﺩﻡ‏) ﺍﺑﻼﻍ ﻛﻦ، ﻭ ﺍﮔﺮ ﭼﻨﻴﻦ نکنی، ﺭﺳﺎﻟﺖ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﻧﺠﺎﻡ نداده‌ای).

 

3- ﺁﻳﻪ ﺍﻛﻤﺎﻝ ﺩﻳﻦ

ﺃَﻛْﻤَﻠْﺖُ ﻟَﻜُﻢْ ﺩِﻳﻨَﻜُﻢْ ﻭَﺃَﺗْﻤَﻤْﺖُ ﻋَﻠَﻴْﻜُﻢْ ﻧِﻌْﻤَﺘِﻲ ﻭَﺭَﺿِﻴﺖُ ﻟَﻜُﻢْ ﺍﻻْﺳْﻼَﻡَ ﺩِﻳﻨﺎً([18])

(ﺍﻣﺮﻭﺯ، ﺩﻳﻦ ﺷﻤﺎ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻳﺘﺎﻥ ﻛﺎﻣﻞ ﻛﺮﺩﻡ؛ ﻭ ﻧﻌﻤﺖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺷﻤﺎ ﺗﻤﺎﻡ ﻧﻤﻮﺩﻡ؛ ﻭ ﺍﺳﻼﻡ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺁﻳﻴﻦ ‏(ﺟﺎﻭﺩﺍﻥ‏) ﺷﻤﺎ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻢ).

ﺧﻄﻴﺐ بغدادی ﺑﺎ ﺳﻨﺪ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻧﻘﻞ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺍﻳﻦ ﺁﻳﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ معرفی ﺍﻣﻴﺮﻣﺆﻣﻨﺎﻥ (ع) ﺩﺭ ﻏﺪﻳﺮ ﺧﻢ، ﻧﺎﺯﻝ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ: (ﻭَﻫُﻮَ ﻳَﻮْﻡُ ﻏَﺪِﻳﺮِ ﺧُﻢٍّ ﻟَﻤَّﺎ ﺃَﺧَﺬَ ﺍﻟﻨَّبی صلی الله علیه و سلم ﺑِﻴَﺪِ علی ﺑْﻦِ ﺃَبی ﻃَﺎﻟِﺐٍ، ﻓَﻘَﺎﻝَ: "ﺃَﻟَﺴْﺖُ ﻭَﻟِﻲُّ ﺍﻟْﻤُﺆْﻣِﻨِﻴﻦَ؟"، ﻗَﺎﻟُﻮﺍ: ﺑَﻠَﻲ ﻳﺎ رسول‌الله، ﻗَﺎﻝَ: "ﻣَﻦْ ﻛُﻨْﺖُ ﻣَﻮﻻﻩُ ﻓَﻌَﻠِﻲٌّ ﻣَﻮْﻻﻩُ"، ﻓَﻘَﺎﻝَ ﻋُﻤَﺮُ ﺑْﻦُ ﺍﻟْﺨَﻄَّﺎﺏِ: ﺑَﺦٍ ﺑَﺦٍ ﻟَﻚَ ﻳَﺎﺑْﻦَ ﺃَبی ﻃَﺎﻟِﺐٍ ﺃَﺻْﺒَﺤْﺖَ ﻣَﻮْﻻی ﻭَﻣَﻮْﻟَﻲ ﻛُﻞِّ ﻣُﺴْﻠِﻢٍ، ﻓَﺄَﻧْﺰَﻝَ ﺍﻟﻠَّﻪُ: ﺍﻟْﻴَﻮْﻡَ ﺃَﻛْﻤَﻠْﺖُ ﻟَﻜُﻢْ ﺩِﻳﻨَﻜُﻢْ).([19])

(ﺭﻭﺯ ﻏﺪﻳﺮ ﺧﻢ، زمانی ﻛﻪ ﭘﻴﺎﻣﺒﺮ ﺩﺳﺖ علی بن ابی‌طالب ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺖ، ﺳﭙﺲ ﻓﺮﻣﻮﺩ: ﺁﻳﺎ ﻣﻦ ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ مؤمنان ﻧﻴﺴﺘﻢ؟ ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﺑﻠﻪ ای ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ! ﻓﺮﻣﻮﺩ: ﻫﺮﻛﺲ ﻛﻪ ﻣﻦ مولای ﺍﻭ ﻫﺴﺘﻢ ﭘﺲ علی مولای ﺍﻭﺳﺖ. ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ، ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺧﻄﺎﺏ ﮔﻔﺖ: تبریک تبریک ﺑﺮ ﺗﻮ ای ﻓﺮﺯﻧﺪ ابی‌طالب؛ ﺯﻳﺮﺍ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﭘﺲ ﺗﻮ مولای ﻣﻦ ﻭ مولای ﻛﻞ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ هستی، ﺳﭙﺲ ﺍﻳﻦ ﺁﻳﻪ ﻧﺎﺯﻝ ﺷﺪ: ﺍﻣﺮﻭﺯ، ﺩﻳﻦ ﺷﻤﺎ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻳﺘﺎﻥ ﻛﺎﻣﻞ ﻛﺮﺩﻡ).

ﺍﺑﻦ ﻛﺜﻴﺮ ﻧﻘﻞ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﻤﺮ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺍﻣﻴﺮﻣﺆﻣﻨﺎﻥ ﮔﻔﺖ: (ﺃﺻﺒﺤﺖ ﺍﻟﻴﻮﻡ ﻭﻟﻲ ﻛﻞ ﻣﺆﻣﻦ).([20]) (ﺗﻮ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﭘﺲ، ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ﺗﻤﺎﻡ مؤمنان شدی).

 

ﻭﻻﻳﺖ علی بن ابی‌طالب ﺩﺭ ﺳﻨﺖ

1- ﺣﺪﻳﺚ ﻭﻻﻳﺖ

ﻋﻠﻤﺎی ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﺎ سندهای ﺻﺤﻴﺢ ﻧﻘﻞ ﻛﺮﺩﻩ‌ﺍﻧﺪ ﻛﻪ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ صلی ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺁﻟﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩ: (ﺇﻥّ ﻋﻠﻴّﺎ ﻣﻨّﻲ ﻭﺃﻧﺎ ﻣﻨﻪ ﻭﻫﻮ ﻭﻟﻲّ ﻛﻞّ ﻣﺆﻣﻦ ﺑﻌﺪی).

(ﺑﻪ‌راستی علی ﺍﺯ ﻣﻦ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻣﻦ ﺍﺯ ﺍﻭ ﻫﺴﺘﻢ ﻭ ﺍﻭ ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ﻫﻤﻪ ﻣﺆﻣﻨﺎﻥ، ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﻦ ﺍﺳﺖ).

ﺣﺎﻛﻢ ﻧﻴﺸﺎﺑﻮﺭی ﭘﺲ ﺍﺯ ﻧﻘﻞ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﮔﻔﺘﻪ: (ﺻﺤﻴﺢ علی ﺷﺮﻁ ﻣﺴﻠﻢ. ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺻﺤﻴﺢ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺷﺮﺍﻳﻂ ﺻﺤﻴﺢ ﻣﺴﻠﻢ ﺭﺍ ﺩﺍﺭﺩ).([21])

ﺷﻤﺲ ﺍﻟﺪﻳﻦ ذهبی ﻧﻴﺰ ﺩﺭ ﺗﻠﺨﻴﺺ ﺍﻟﻤﺴﺘﺪﺭﻙ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺭﺍ ‏«ﺻﺤﻴﺢ‏» ﺩﺍﻧﺴﺘﻪ ﺍﺳﺖ.

ﻣﺤﻤﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺍﻟﺪﻳﻦ ﺍﻟﺒﺎنی ﻧﻴﺰ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﮔﻔﺘﻪ: (ﺻﺤّﺤﻪ ﺍﻟﺤﺎﻛﻢ ﺍﻟﺬهببی ﻭﻫﻮ ﻛﻤﺎ ﻗﺎﻻ. ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺭﺍ ﺣﺎﻛﻢ ﻭ ذهبی ﺗﺼﺤﻴﺢ ﻛﺮﺩﻩ‌ﺍﻧﺪ. ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ، ﺻﺤﻴﺢ ﺍﺳﺖ ﻫﻤﺎنگونه ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺣﺎﻛﻢ ﻭ ذهبی گفته‌اند).([22])

 ﺩﻻﻟﺖ ﻛﻠﻤﻪ ﻭلی ﺑﺮ ﺧﻼﻓﺖ:

ﺑﺮﺍی ﻓﻬﻢ ﺩﻗﻴﻖ ﻣﻌﻨﺎی ﻛﻠﻤﻪ ‏«ﻭلی‏» ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺳﺮﺍﻍ ﻛﻠﻤﺎﺕ ﺧﻠﻔﺎی ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺩﺭ ﺻﺪﺭ ﺍﺳﻼﻡ ﺑﺮﻭﻳﻢ ﻛﻪ ﺁﻥﻫﺎ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﭼﻪ ﻓﻬﻤﻴﺪﻩ‌اند. ﺍﺑﻦ ﻛﺜﻴﺮ ﺩﺭ ﺍﻟﺒﺪﺍﻳﻪ ﻭﺍﻟﻨﻬﺎﻳﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺍﺳﺖ:

ﻗﺎﻝ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ: ﻗﺪ ﻭُﻟِّﻴﺖُ ﺃﻣﺮﻛﻢ ﻭﻟﺴﺖ ﺑﺨﻴﺮﻛﻢ. ﺇﺳﻨﺎﺩ ﺻﺤﻴﺢ.([23])

ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ‏(ﺩﺭ ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﺳﺨﻨﺮﺍنی ﺧﻮﺩ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺧﻼﻓﺖ) ﮔﻔﺖ: ﻣﻦ ﺣﺎﻛﻢ ﺷﻤﺎ ﺷﺪﻡ؛ ﻭ ﺣﺎﻝ ﺁﻥ‌ﻛﻪ ﺍﺯ ﺷﻤﺎ ﺑﻬﺘﺮ ﻧﻴﺴﺘﻢ).

ﻣﺴﻠﻢ ﺩﺭ ﺻﺤﻴﺢ ﺧﻮﺩ ﻧﻘﻞ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺧﻄﺎﺏ ﮔﻔﺖ: (ﻓﻠﻤّﺎ ﺗﻮﻓّﻲ رسول‌الله ﻗﺎﻝ ﺃﺑﻮﺑﻜﺮ: ﺃﻧﺎ ﻭﻟﻲّ رسول‌الله ‏صلی الله علیه و سلم ... ﺛُﻢَّ ﺗُﻮُﻓِّﻲَ ﺃَﺑُﻮ ﺑَﻜْﺮ ﻭَﺃَﻧَﺎ ﻭَﻟِﻲُّ رسول‌الله ﻭَﻭَﻟِﻲُّ ﺃَبی ﺑَﻜْﺮ).([24])

(ﺯﻣﺎنی ﻛﻪ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﻭﻓﺎﺕ ﻛﺮﺩ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﮔﻔﺖ: ﻣﻦ ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﻫﺴﺘﻢ ... سپس ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﻓﻮﺕ ﻛﺮﺩ و ﻣﻦ ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﻭ ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﺷﺪﻡ).

ﺭﻭﺷﻦ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ نمی‌توان ﻣﻌﻨﺎی ﻛﻠﻤﻪ ‏«ولی‏» ﺭﺍ ﺩﺭﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ‏«ﺩﻭﺳﺖ» ، ‏«ﻧﺎﺻﺮ» ﻭ ... ﮔﺮﻓﺖ؛ ﺑﻠﻜﻪ ﺗﻨﻬﺎ می‌ﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﺣﺎﻛﻢ، ﺧﻠﻴﻔﻪ و ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ﮔﺮﻓﺖ؛ ﺯﻳﺮﺍ ﺍﮔﺮ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﺩﻭﺳﺖ ﺑﺎﺷﺪ، ﺍﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ می‌ﺷﻮﺩ ﻛﻪ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﻭ ﻋﻤﺮ ﮔﻔﺘﻪ‌ﺍﻧﺪ ﻛﻪ ﺗﺎ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﺯﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ، ﻣﺎ ﺑﺎ ﺷﻤﺎ ﺩﻭﺳﺖ ﻧﺒﻮﺩﻳﻢ ﻭ ﺍﻵﻥ ﺩﻭﺳﺖ ﺷﺪﻩ‌ﺍﻳﻢ!!!.

 

2- ﺣﺪﻳﺚ ﺍﻟﺨﻼﻓﺔ

ﺍﺑﻦ ﺃبی ﻋﺎﺻﻢ ﺩﺭ ﻛﺘﺎﺏ ﺍﻟﺴﻨﻪﺀ می‌ﻧﻮﻳﺴﺪ ﻛﻪ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ صلی الله علیه و سلم ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺍﻣﻴﺮﻣﺆﻣﻨﺎﻥ ﻓﺮﻣﻮﺩ: (ﻭﺃﻧﺖ ﺧﻠﻴﻔﺘﻲ ﻓﻲ ﻛﻞّ ﻣﺆﻣﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪی)

(ﺗﻮ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﻦ، ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ ﻣﻦ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﻫﻤﻪ ﻣﺆﻣﻨﺎﻥ هستی).

ﺍﻟﺒﺎنی ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺳﻨﺪ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﮔﻔﺘﻪ: (ﺇﺳﻨﺎﺩﻩ ﺣﺴﻦ. ﺳﻨﺪ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ‏«ﺣﺴﻦ‏» ﺍﺳﺖ).([25])

ﺣﺎﻛﻢ ﻧﻴﺸﺎﺑﻮﺭی ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺭﺍ ﺍﻳﻦ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻘﻞ ﻛﺮده ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ صلی ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ و سلم ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺍﻣﻴﺮﻣﺆﻣﻨﺎﻥ ﻓﺮﻣﻮﺩ: (ﺇِﻧَّﻪُ ﻻ ﻳَﻨْﺒَﻐِﻲ ﺃَﻥْ ﺃَﺫْﻫَﺐَ ﺇِﻻ ﻭَﺃَﻧْﺖَ ﺧَﻠِﻴﻔَﺘِﻲ). ([26])

(ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﻣﻦ ﺍﺯ ﻣﻴﺎﻥ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﺮﻭﻡ؛ ﻣﮕﺮ ﺍﻳﻦﻛﻪ ﺷﻤﺎ ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ ﻣﻦ ﺑﺎشی).

ﺍﻟﺒﺎنی ﻭﻫﺎبی ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺳﻨﺪ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ می‌گوید: (ﺻﺤّﺤﻪ ﺍﻟﺤﺎﻛﻢ والذهبی ﻭﻫﻮ ﻛﻤﺎ ﻗﺎﻻ).([27]) (ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺭﺍ ﺣﺎﻛﻢ ﻭ ذهبی ﺗﺼﺤﻴﺢ ﻛﺮﺩﻩ ﻭ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺻﺤﻴﺢ ﺍﺳﺖ، ﻫﻤﺎنگونه ﺣﺎﻛﻢ ﻭ ذهبی ﮔﻔﺘﻪﺍﻧﺪ).

ﺣﺪﻳﺚ ﺍﻣﺎﻣﺖ ﺍﺑﻮﻧﻌﻴﻢ ﺍﺻﻔﻬﺎنی ﺑﺎ ﺳﻨﺪ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺩﺭ ﻛﺘﺎﺏ ﻣﻌﺮﻓﻪﺀ ﺍﻟﺼﺤﺎﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ صلی ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ و سلم ﻓﺮﻣﻮﺩ: (ﺍﻧْﺘَﻬَﻴْﺖُ ﻟَﻴْﻠَﺔَ ﺃُﺳْﺮِی بی ﺇِﻟَﻲ ﺍﻟﺴِّﺪْﺭَﺓِ ﺍﻟْﻤُﻨْﺘَﻬَﻲ، ﻓَﺄُﻭﺣِﻲَ ﺇِﻟَﻲَّ ﻓِﻲ علی ﺑِﺜَﻼﺙٍ: ‏«ﺃَﻧَّﻪُ ﺇِﻣَﺎﻡُ ﺍﻟْﻤُﺘَّﻘِﻴﻦَ، ﻭَﺳَﻴِّﺪُ ﺍﻟْﻤُﺴْﻠِﻤِﻴﻦَ،ﻭَﻗَﺎﺋِﺪُ ﺍﻟْﻐُﺮِّ ﺍﻟْﻤُﺤَﺠَّﻠِﻴﻦَ ﺇِﻟَﻲ ﺟَﻨَّﺎﺕِ ﺍﻟﻨَّﻌِﻴﻢِ).([28])

(ﻫﻨﮕﺎمی ﻛﻪ ﺩﺭ ﺷﺐ ﻣﻌﺮﺍﺝ ﺑﻪ ﺳﺪﺭﺓ المنتهی ﺭﺳﻴﺪﻡ، ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ علی ﺳﻪ ﭼﻴﺰ وحی ﻛﺮﺩ: ﺑﻪ راستی ﻛﻪ ﺍﻭ ﭘﻴﺸﻮﺍی ﭘﺮﻫﻴﺰﮔﺎﺭﺍﻥ، ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﻭ ﺟﻠﻮﺩﺍﺭ ﺭﻭﺳﻔﻴﺪﺍﻥ ﺑﻪ ﺳﻮی ﺑﻬﺸﺖ ﺳﺮﺷﺎﺭ ﺍﺯ ﻧﻌﻤﺖ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺍﺳﺖ).

ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺍﺳﺖ؛ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺣﺎﻛﻢ ﻧﻴﺸﺎﺑﻮﺭی ﮔﻔﺘﻪ ﺍﺳﺖ: (ﺳﻨﺪ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺻﺤﻴﺢ ﺍﺳﺖ).([29])

 

ﺍﺩﻟﻪ ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﺮ ﺧﻼﻓﺖ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ

ﺍﺛﺒﺎﺕ ﻭﻻﻳﺖ ﺍﻣﻴﺮﻣﺆﻣﻨﺎﻥ (ع) ﺍﺯ ﻛﺘﺎﺏ‌ﻫﺎی ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ، ﻫﺪﻑ ﺍصلی ﻣﺎ ﺑﻮﺩ؛ ﺍﻣﺎ ﺍﻳﻦ ﻛﺎﺭ ﺯﻣﺎنی ﻛﺎﻣﻞ می‌شود ﻛﻪ ﺑﻄﻼﻥ ﺧﻼﻓﺖ ﺧﻠﻔﺎی ﺳﻪ‌ﮔﺎﻧﻪ ﻧﻴﺰ ﺍﺯ ﻛﺘﺎﺏ‌ﻫﺎی ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮﺩ. ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻬﻢ ﺧﻮﺍﻫﻴﻢ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ. ﺁﻳﺎ ﻧﺼﻲ ﻭ ﺣﺪﻳﺜﻲ ﺩﺭ ﺧﻼﻓﺖ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪﻩ؟

ﺑﺎ ﻗﺎﻃﻌﻴﺖ ﺗﺤﺪی میﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ ﻫﻴﭻ دلیلی ﺍﺯ ﻗﺮﺁﻥ ﻭ ﺳﻨﺖ ﺻﺤﻴﺢ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ (ص)؛ حتی ﺍﺯ ﻛﺘﺎﺏ‌ﻫﺎی ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﺮﺍی ﻣﺸﺮﻭﻋﻴﺖ ﺧﻼﻓﺖ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ، ﻋﻤﺮ ﻭ ﻋﺜﻤﺎﻥ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺭﺩ؛ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺩﺭ ﺻﺤﻴﺢ ﺑﺨﺎﺭی ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺧﻄﺎﺏ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺍﺣﺘﻀﺎﺭﺵ ﮔﻔﺖ: (ﺇِﻥْ ﺃَﺳْﺘَﺨْﻠِﻒْ ﻓَﻘَﺪْ ﺍﺳْﺘَﺨْﻠَﻒَ ﻣَﻦْ ﻫُﻮَ ﺧَﻴْﺮٌ ﻣِﻨِّﻲ ﺃَﺑُﻮ ﺑَﻜْﺮٍ ﻭَﺇِﻥْ ﺃَﺗْﺮُﻙْ ﻓَﻘَﺪْ ﺗَﺮَﻙَ ﻣَﻦْ ﻫُﻮَ ﺧَﻴْﺮٌ ﻣِﻨِّﻲ رسول الله صلی ﺍﻟﻠَّﻪُ ﻋَﻠَﻴْﻪِ ﻭَﺳَﻠَّﻢَ).([30])

(ﺍﮔﺮ ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻛﻨﻢ ﻛﺎﺭی ﻛﺮﺩﻩﺍﻡ ﻛﻪ کسی ﻛﻪ ﺍﺯ ﻣﻦ ﺑﻬﺘﺮ ﺑﻮﺩ ﻳﻌﻨﻲ ﺍﺑﻮ ﺑﻜﺮ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﺍﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭﺍﮔﺮ ﺗﺮﻙ ﻛﻨﻢ ﺑﻪ ﺩﺭﺳﺘﻲ ﻛﺎﺭی ﻛﺮﺩﻡ ﻛﻪ کسی ﻛﻪ ﺑﻬﺘﺮ ﺍﺯ ﻣﻦ ﺑﻮﺩ ﻳﻌﻨﻲ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ صلی ﺍﻟﻠَّﻪُ ﻋَﻠَﻴْﻪِ ﻭَﺳَﻠَّﻢَ ﺗﺮﻙ ﻛﺮﺩﻩ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ).

ﺗﻔﺘﺎﺯﺍنی ﺍﺯ بزرگ‌ترین ﺩﺍﻧﺸﻤﻨﺪﺍﻥ ﻋﻠﻢ ﻛﻼﻡ ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺗﺼﺮﻳﺢ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ: (ﻭﺍﻟﻨﺺ ﻣﻨﺘﻒ ﻓﻲ ﺣﻖ ﺃبی ﺑﻜﺮ).([31])

ﻫﻴﭻ ﻧﺼﻲ ‏(ﺩﻟﻴﻞ ﻗﺮﺁنی ﻭ ﺭﻭﺍﺋﻲ) ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺧﻼﻓﺖ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺭﺩ.

ﺁﻳﺎ ﺍﺟﻤﺎﻉ ﺑﺮ ﺧﻼﻓﺖ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﻣﻨﻌﻘﺪ ﺷﺪﻩ؟ ﻋﻠﻤﺎی ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ وقتی ﺩﻳﺪﻩﺍﻧﺪ ﻛﻪ ﻧﺼﻲ ﺑﺮﺍی ﺍﺛﺒﺎﺕ ﺧﻼﻓﺖ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﻧﻴﺴﺖ، ﺑﻪ ﺍﺟﻤﺎﻉ ﭘﻨﺎﻩ ﺑﺮﺩﻩ ﻭ ﺍﺩﻋﺎ نموده ﻛﻪ ﺻﺤﺎﺑﻪ ﺑﺎ ﺍﺟﻤﺎﻉ، ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻛﺮﺩﻩﺍﻧﺪ؛ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ این ﺍﺩﻋﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﺎ ﺻﺤﻴﺢﺗﺮﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺳﺎﺯﮔﺎﺭ ﻧﻴﺴﺖ؛ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺨﺎﺭی ﺩﺭ ﺻﺤﻴﺢ ﺧﻮﺩ ﻧﻘﻞ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺧﻄﺎﺏ ﺳﺨﻨﺮﺍنی ﻛﺮﺩ ﻭ ﮔﻔﺖ: (ﻛَﺎﻧَﺖْ ﺑَﻴْﻌَﺔُ ﺃَبی ﺑَﻜْﺮٍ ﻓَﻠْﺘَﺔً ... ﻭَﻟَﻜِﻦَّ ﺍﻟﻠَّﻪَ ﻭَﻗَﻲ ﺷَﺮَّﻫَﺎ. ﻭَﻟَﻴْﺲَ ﻓﻴﻜﻢ ﻣﻦ ﺗُﻘْﻄَﻊُ ﺍﻟْﺄَﻋْﻨَﺎﻕُ ﺇﻟﻴﻪ ﻣِﺜْﻞُ ﺃبی ﺑَﻜْﺮٍ ﻣﻦ ﺑَﺎﻳَﻊَ ﺭَﺟُﻠًﺎ ﻣﻦ ﻏَﻴْﺮِ ﻣَﺸُﻮﺭَﺓٍ ﻣﻦ ﺍﻟْﻤُﺴْﻠِﻤِﻴﻦَ ﻓﻼ ﻳﺘﺎﺑﻊ ﻫﻮ ﻭﻻ ﺍﻟﺬی ﺗﺎﺑﻌﻪ ﺗَﻐِﺮَّﺓً ﺃَﻥْ ﻳُﻘْﺘَﻠَﺎ).([32])

(ﻣﺒﺎﺩﺍ کسی ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﺷﻤﺎ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﻛﻪ ﻛﺴﺎنی ﺑﻪ ﺳﻮی ﺍﻭ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﭘﻴﺪﺍ ﻛﻨﻨﺪ؛ ﺍﮔﺮ ﺑﺎ کسی ﺑﺪﻭﻥ ﻣﺸﻮﺭﺕ ﺑﺎ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﺑﻴﻌﺖ ﺷﻮﺩ، ﺍﺯ ﺍﻭ ﭘﻴﺮﻭی نمیﺷﻮﺩ؛ ﺯﻳﺮﺍ ﻫﻢ کسی ﻛﻪ ﺑﺎ ﺍﻭ ﺑﻴﻌﺖ ﺷﺪﻩ ﻭ ﻫﻢ کسی ﻛﻪ ﺑﻴﻌﺖ ﻛﺮﺩﻩﺍﻧﺪ، ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﻌﺮﺽ ﻛﺸﺘﻦ ﻗﺮﺍﺭ میﺩﻫﻨﺪ).

قرطبی ﺍﺯ بزرگ‌ترین ﻣﻔﺴﺮﺍﻥ ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺗﺼﺮﻳﺢ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎیی ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﺭﺍ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻛﺮﺩ ﻭ ﻫﻴﭻ ﺍﺟﻤﺎعی ﺩﺭ ﻛﺎﺭ ﻧﺒﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ: (ﻓﺈﻥ ﻋﻘﺪﻫﺎ ﻭﺍﺣﺪ ﻣﻦ ﺃﻫﻞ ﺍﻟﺤﻞّ ﻭﺍﻟﻌﻘﺪ ﻓﺬﻟﻚ ﺛﺎﺑﺖ ... ﻭﺩﻟﻴﻠﻨﺎ: ﺃﻥّ ﻋﻤﺮ- ﺭﺽ- ﻋﻘﺪ ﺍﻟﺒﻴﻌﺔ ﻷبی ﺑﻜﺮ ﻭﻟﻢ ﻳﻨﻜﺮ ﺃﺣﺪ ﻣﻦ ﺍﻟﺼﺤﺎﺑﺔ ﺫﻟﻚ).([33])

(ﺍﮔﺮ ﺧﻼﻓﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻜﻲ ﺍﺯ ﺍﻫﻞ ﺣﻞّ ﻭ ﻋﻘﺪ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺖ ﺧﻼﻓﺖ ﺛﺎﺑﺖ می ﮔﺮﺩﺩ ... ﺩﻟﻴﻞ ﻣﺎ ﺑﺮﺍی ﺍﻳﻦ ﻣﺪﻋﺎ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ: ﻋﻤﺮ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎیی ﺑﺮﺍی ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﺑﻴﻌﺖ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﻫﻴﭽﻜﺪﺍﻡ ﺍﺯ ﺻﺤﺎﺑﻪ ﻣﻨﻜﺮ ﻧﺸﺪﻧﺪ).

ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺨﺎﺭی ﺩﺭ ﺻﺤﻴﺢ ﺧﻮﺩ ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺧﻄﺎﺏ ﻧﻘﻞ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﻧﺼﺎﺭ ﻭ ﻧﻴﺰ علی ﺑﻦ ﺃبیﻃﺎﻟﺐ، ﺯﺑﻴﺮ ﺑﻦ ﻋﻮﺍﻡ ﻭ ﺗﻤﺎﻡ ﻃﺮﻓﺪﺍﺭﺍﻥ ﺁنها ﺑﺎ ﺧﻼﻓﺖ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺑﻮﺩﻧﺪ: (ﺃَﻥَّ ﺍﻷَﻧْﺼَﺎﺭَ ﺧَﺎﻟَﻔُﻮﻧَﺎ ﻭَﺍﺟْﺘَﻤَﻌُﻮﺍ ﺑِﺄَﺳْﺮِﻫِﻢْ ﻓِﻲ ﺳَﻘِﻴﻔَﺔِ ﺑَﻨِﻲ ﺳَﺎﻋِﺪَﺓَ، ﻭَﺧَﺎﻟَﻒَ ﻋَﻨَّﺎ علی ﻭَﺍﻟﺰُّﺑَﻴْﺮُ ﻭَﻣَﻦْ ﻣَﻌَﻬُﻤَﺎ ...)([34])

(ﺗﻤﺎمی ﺍﻧﺼﺎﺭ ﺑﺎ ﻣﺎ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻛﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺳﻘﻴﻔﻪ ﺑﻨﻲ ﺳﺎﻋﺪﻩ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻧﺪ، ﻭ ﻧﻴﺰ علی ‏(ﻋﻠﻴﻪ ﺍﻟﺴﻼﻡ‏) ﻭ ﺯﺑﻴﺮ ﻭ ﻛﺴﺎنی ﻛﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺁﻥ ﻫﺎ ﺑﻮﺩﻧﺪ، ﺑﺎ ﻣﺎ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻛﺮﺩﻧﺪ).

ﻭ ﺍﺑﻦ ﺗﻴﻤﻴﻪ، ﺩﺭ ﻣﻨﻬﺎﺝ ﺍﻟﺴﻨﻪﺀ میﻧﻮﻳﺴﺪ: (ﻭﻛﺎﻥ ﺃﻛﺜﺮ ﺑﻨﻲ ﻋﺒﺪ ﻣﻨﺎﻑـ ﻣﻦ ﺑﻨﻲ ﺃﻣﻴﺔ ﻭﺑﻨﻲ ﻫﺎﺷﻢ ﻭﻏﻴﺮﻫﻢـ ﻟﻬﻢ ﻣﻴﻞ ﻗﻮی ﺇﻟﻲ علی ﺑﻦ ﺃبی‌ﻃﺎﻟﺐ ﻳﺨﺘﺎﺭﻭﻥ ﻭﻻﻳﺘﻪ)([35])

(ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻨﻲ ﻋﺒﺪ ﻣﻨﺎﻑـ ﺍﺯ ﺑﻨﻲ ﺍﻣﻴﻪ ﻭ ﺑﻨﻲ ﻫﺎﺷﻢ ﻭ ﺳﺎﻳﺮ ﻗﺒﺎﻳﻞـ ﻋﻼﻗﻪ ﻓﺮﺍﻭﺍنی ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺧﻼﻓﺖ علی ﺑﻦ ابی‌طالب ﺭﺍ ﺑﭙﺬیرند).

ﻭ ﻃﺒﺮی ﻭ ﺍﺑﻦ ﺃﺛﻴﺮ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﺦﺷﺎﻥ ﻧﻘﻞ ﻛﺮﺩﻩﺍﻧﺪ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﻧﺼﺎﺭ ﻭ ﻳﺎ ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﺁنها ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ علی ﺑﻦ ابی‌ﻃﺎﻟﺐ (ع) ﺑﻴﻌﺖ می‌کنیم: (ﻓﻘﺎﻟﺖ ﺍﻷﻧﺼﺎﺭ ﺃﻭ ﺑﻌﺾ ﺍﻷﻧﺼﺎﺭ: ﻻ ﻧﺒﺎﻳﻊ ﺇﻻّ ﻋﻠﻴّﺎً).([36])

ﻭ ﺩﺭ ﺑﺨﺎﺭی ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﻋﺎﺋﺸﻪ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺯﻫﺮﺍ ﻭ ﺍﻣﻴﺮﻣﺆﻣﻨﺎﻥ (ع) ﺗﺎ ﺷﺶ ﻣﺎﻩ ﺑﺎ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﺑﻴﻌﺖ ﻧﻜﺮﺩﻧﺪ:

ﻋﻦ ﻋﺎﺋﺸﺔ ...: (ﻭَ ﻋَﺎﺷَﺖْ (ﻓَﺎﻃِﻤَﺔُ) ﺑَﻌْﺪَ النّبی صلی الله علیه و سلم ﺳِﺘَّﺔَ ﺃَﺷْﻬُﺮ ... ﻭَﻟَﻢْ ﻳَﻜُﻦْ علی ﻳُﺒَﺎﻳِﻊُ ﺗِﻠْﻚَ ﺍﻷَﺷْﻬُﺮَ).([37])

((فاطمه) ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﭘﻴﺎﻣﺒﺮ صلی ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﺷﺶ ﻣﺎﻩ ﺯﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ ... ﻭ علی ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﺪﺕ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺎ ﺍﻭ ‏(ابوبکر) ﺑﻴﻌﺖ ﻧﻜﺮﺩ).

ﻭ ﺍﺑﻦ ﺣﺰﻡ ﺍﻧﺪلسی ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺍﺟﻤﺎعی ﻛﻪ علی ﺑﻦابیﻃﺎﻟﺐ (ع) ﺁﻥ ﺭﺍ ﻗﺒﻮﻝ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﮔﻔﺘﻪ ﺍﺳﺖ: (ﻭﻟﻌﻨﺔ ﺍﻟﻠّﻪ علی ﻛﻞّ ﺇﺟﻤﺎﻉ ﻳﺨﺮﺝ ﻋﻨﻪ علی ﺑﻦ ﺃبی ﻃﺎﻟﺐ ﻭﻣﻦ ﺑﺤﻀﺮﺗﻪ ﻣﻦ ﺍﻟﺼﺤﺎﺑﺔ).([38])

(ﻟﻌﻨﺖ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺑﺮ ﻫﺮ ﺍﺟﻤﺎعی ﻛﻪ علی ﺑﻦ ابی‌طالب ﻭ ﺍﺻﺤﺎبی ﻛﻪ ﺩﺭ ﻣﺤﻀﺮﺵ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺟﻤﻊ ﺣﻀﻮﺭ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ).

ﺁﻳﺎ ﺩﺭ ﺧﻼﻓﺖ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﺩﻣﻮﻛﺮﺍسی ﺣﺎﻛﻢ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺯﻭﺭ ﻣﺘﻮﺳﻞ ﻧﺸﺪﻧﺪ؟

ﺑﺨﺎﺭی ﺩﺭ ﺻﺤﻴﺢ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﻋﺎﺋﺸﻪ می‌ﻧﻮﻳﺴﺪ ﻛﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺧﻄﺎﺏ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ می‌ﺗﺮﺳﺎﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﻣﺮﺩﻡ ﻧﻔﺎﻕ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺷﺖ: (ﺧَﻮَّﻑَ ﻋُﻤَﺮُ ﺍﻟﻨَّﺎﺱَ ﻭَﺇِﻥَّ ﻓِﻴﻬِﻢْ ﻟَﻨِﻔَﺎﻗًﺎ).([39])

ﻭ ﻃﺒﺮی ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺧﻮﺩ می‌ﻧﻮﻳﺴﺪ ﻛﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺧﻄﺎﺏ ﭘﺲ از ﺑﻪ ﺧﻼﻓﺖ ﺭﺳﻴﺪﻥ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ می‌گفت: (ﻣﺎ ﻫﻮ ﺇﻻّ ﺃﻥ ﺭﺃﻳﺖ ﺃﺳﻠﻢ، ﻓﺄﻳﻘﻨﺖ ﺑﺎﻟﻨﺼﺮ)([40]) (ﻫﻨﮕﺎمی ﻛﻪ ﻗﺒﻴﻠﻪ ﺍﺳﻠﻢ ﺭﺍ ﺩﻳﺪﻡ ﻳﻘﻴﻦ ﺑﻪ ﭘﻴﺮﻭﺯی ﭘﻴﺪﺍ ﻛﺮﺩﻡ).

ﻗﺒﻴﻠﻪ ﺍﺳﻠﻢ ﻫﻤﺎﻥ ﻗﺒﻴﻠﻪ ﭼﻤﺎﻕ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ می‌ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﻪ ﺯﻭﺭ ﺑﺮﺍی ﺧﻠﻴﻔﻪ ﺑﻴﻌﺖ می‌گرفت.

ﺁﻳﺎ ﻧﻤﺎﺯ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﺑﻪ ﺟﺎی ﭘﻴﺎﻣﺒﺮ ﺩﻟﻴﻞ ﺑﺮ ﺧﻼﻓﺖ ﺍﻭﺳﺖ؟

ﻋﻠﻤﺎی ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ وقتی دیدند ﻛﻪ دستشان ﺍﺯ ﺩﻟﻴﻞ ﻭ ﻧﺺ ﺧﺎلی ﺍﺳﺖ، ﺑﻪ ﻗﻀﻴﻪ ﻧﻤﺎﺯ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺑﻴﻤﺎﺭی ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ (ص) ﺍﺳﺘﻨﺎﺩ کرده ﻭ می‌گویند ﻛﻪ ﺍﮔﺮ ﺍﻭ ﺷﺎیستگی ﺧﻼﻓﺖ ﺩﻧﻴﻮی ﺭﺍ ﻧﺪﺍﺷﺖ، ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻣﺎﻣﺖ ﻧﻤﺎﺯ ﻛﻪ ﺍﻣﺎﻣﺖ ﺍﺧﺮﻭی ﺍﺳﺖ نمی‌گماشت؛ ﺩﺭ ﺣﺎلی‌ﻛﻪ ﻃﺒﻖ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺻﺤﻴﺢ ﺑﺨﺎﺭی ﻫﻨﮕﺎمی ﻛﻪ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ صلی ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺁﻟﻪ ﻓﻬﻤﻴﺪ ﻛﻪ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﺑﻪ ﻣﺴﺠﺪ ﺭﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﺍﻣﺎﻣﺖ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻬﺪﻩ بگیرد، ﺑﺮﺍی ﺍﻳﻦ ﻛﻪ ﺑﺮﺍی ﻃﺮﻓﺪﺍﺭﺍﻧﺶ ﺩﺳﺘﺎﻭﻳﺰی ﺑﺮﺍی ﺁﻳﻨﺪﻩ ﻧﺸﻮﺩ، ﺑﻪ ﻣﺴﺠﺪ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﺭﺍ ﻛﻨﺎﺭ ﺯﺩ ﻭ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﻛﻨﺎﺭی ﺍﻳﺴﺘﺎﺩ ﻭ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﻜﺒﺮ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺻﺪﺍی ﺑﻠﻨﺪ ﺗﻜﺒﻴﺮ می‌ﮔﻔﺖ: (ﻭَﺃَﺑُﻮ ﺑَﻜْﺮ ﻳُﺴْﻤِﻊُ ﺍﻟﻨَّﺎﺱَ ﺍﻟﺘَّﻜْﺒِﻴﺮَ)([41]) (ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﺻﺪﺍی ﺗﻜﺒﻴﺮ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﺮﺩﻡ می‌ﺭﺳﺎﻧﺪ).

ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺩﺭ کتب ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻌﺪﺍﺩی ﺍﺯ ﺻﺤﺎﺑﻪ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ (ص) ﺑﻪ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺁﻥ ﺣﻀﺮﺕ، ﺍﻣﺎﻡ ﺟﻤﺎﻋﺖ بوده‌اند. ﺍبی ﺩﺍﻭﺩ ﺩﺭ ﺳﻨﻦ ﺧﻮﺩ می‌ﻧﻮﻳﺴﺪ: (ﺍﺳْﺘَﺨْﻠَﻒَ ﺍﺑْﻦَ ﺃُﻡِّ ﻣَﻜْﺘُﻮﻡٍ ﻳَﺆُﻡُّ ﺍﻟﻨَّﺎﺱَ ﻭَﻫُﻮَ ﺃَﻋْﻤَﻲ)([42]) (ﭘﻴﺎﻣﺒﺮ صلی ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠّﻢ ﺍﺑﻦ ﺍﻡّ ﻣﻜﺘﻮﻡ ﺭﺍ ﻛﻪ شخصی ﻧﺎﺑﻴﻨﺎ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﺍﻣﺎﻣﺖ ﻣﺮﺩﻡ ﺩﺭ ﻧﻤﺎﺯ ﺑﺮﮔﺰﻳﺪﻧﺪ).

حتی ﻋﻠﻤﺎی ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺗﺼﺮﻳﺢ کرده‌اند ﻛﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ (ص) ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮﻑ ﻧﻤﺎﺯ ﺧﻮﺍﻧﺪﻩ ﺍﺳﺖ: (النبی صلی الله علیه و سلم ﺻَﻠَّﻲ ﺧَﻠْﻒَ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋَﻮْﻑٍ)([43]) (ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ صلی ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠّﻢ ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﻋﺒﺪﺍﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮﻑ ﻧﻤﺎﺯ ﺧﻮﺍﻧﺪ).

ﭘﺲ ﺍﮔﺮ ﻧﻤﺎﺯ گزاردن کسی ﺑﻪ ﺟﺎی ﭘﻴﺎﻣﺒﺮ (ص) ﺩﻟﻴﻞ ﺑﺮ ﺧﻼﻓﺖ ﺍﻭﺳﺖ، ﭼﺮﺍ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﺍﻡ ﻣﻜﺘﻮﻡ ﻭ ﻳﺎ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮﻑ ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ ﭘﻴﺎﻣﺒﺮ ‏(ص) ﻧﺸﺪﻧﺪ؟

ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﮔﺬﺷﺘﻪ، ﻋﻠﻤﺎی ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻧﻘﻞ کرده‌اند ﻛﻪ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ (ص) ﻓﺮﻣﻮﺩ: (ﻣﻦ ﺃﺻﻞ ﺍﻟﺪﻳﻦ ﺍﻟﺼﻼﺓ ﺧﻠﻒ ﻛﻞ ﺑﺮ ﻭﻓﺎﺟﺮ)([44]) (ﺟﻮﺍﺯ ﻧﻤﺎﺯ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﻫﺮ ﻧﻴﻚ ﻭ ﺑﺪﻛﺎﺭی، ﺍﺯ ﺍﺻﻞ ﺩﻳﻦ ﺍﺳﺖ).

 

ﺧﻼﻓﺖ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺧﻄﺎﺏ

ﭘﻴﺶ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺧﻮﺍﻧﺪﻳﻢ ﻛﻪ ﻋﻠﻤﺎی ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﺮﺍی ﺍﺛﺒﺎﺕ ﻣﺸﺮﻭﻋﻴﺖ ﺧﻼﻓﺖ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ، ﺑﻪ ﺍﺟﻤﺎﻉ ﺍﺳﺘﺪﻻﻝ کرده‌اند، ﺣﺎﻝ ﺳﺆﺍﻝ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺍﮔﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﺧﻼﻓﺖ ﺑﺎ ﺷﻮﺭﺍ ﻭ ﺍﺟﻤﺎﻉ ﺻﺤﺎﺑﻪ ﺍﺳﺖ، ﭼﺮﺍ ﻋﻤﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﻧﺼﺐ ﺷﺪ، ﭼﺮﺍ ﺑﺮﺍی ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺍﻭ ﻧﻴﺰ ﺷﻮﺭﺍ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻧﺸﺪ؟ ﺍﺑﻦ ﺃﺛﻴﺮ ﺩﺭ ﺍﺳﺪ ﺍﻟﻐﺎﺑﻪ می‌ﻧﻮﻳﺴﺪ ﻛﻪ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﮔﻔﺖ:

(ﺇنی ﺍﺳﺘﺨﻠﻔﺖ ﻋﻠﻴﻜﻢ ﺑﻌﺪی ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺍﻟﺨﻄﺎﺏ، ﻓﺎﺳﻤﻌﻮﺍ ﻟﻪ ﻭﺃَﻃﻴﻌﻮﺍ)([45])

(ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﮔﻔﺖ: ﻣﻦ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺧﻮﺩﻡ ﺑﺮ ﺷﻤﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺧﻄﺎﺏ ﺭﺍ ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻡ، ﺣﺮﻑ ﺷﻨﻮ ﻭ ﻣﻄﻴﻊ ﺍﻭ ﺑﺎﺷﻴﺪ).

ﻭ ﺍﺑﻦ ﺣﺒﺎﻥ ﺩﺭ ﻛﺘﺎﺏ ﺍﻟﺜﻘﺎﺕ می‌نویسد ﻛﻪ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﺩﺭ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻋﻤﺮ ﮔﻔﺖ: (ﺍﻟﻠﻬﻢ ﻭﻟﻴﺘﻪ ﺑﻐﻴﺮ ﺃﻣﺮ نبیک)([46]) (ﺧﺪﺍﻳﺎ ﻣﻦ ﻋﻤﺮ ﺭﺍ ﺑﺪﻭﻥ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﭘﻴﺎﻣﺒﺮﺕ، ﻭلی ﺍﻣﺮ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ‌ﻫﺎ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻡ).

ﻫﻨﮕﺎمی ﻛﻪ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ، ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺧﻄﺎﺏ ﺭﺍ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻛﺮﺩ، ﺻﺤﺎﺑﻪ ﺑﻪ ﺷﺪﺕ ﺍﻋﺘﺮﺍﺽ ﻛﺮﺩﻧﺪ؛ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺍﺑﻦ ﺃبی ﺷﻴﺒﻪ می‌ﻧﻮﻳﺴﺪ: (ﺃﻥ ﺃﺑﺎ ﺑﻜﺮ ﺣﻴﻦ ﺣﻀﺮﻩ ﺍﻟﻤﻮﺕ ﺃﺭﺳﻞ ﺇﻟﻲ ﻋﻤﺮ ﻳﺴﺘﺨﻠﻔﻪ ﻓﻘﺎﻝ ﺍﻟﻨﺎﺱ: ﺗﺴﺘﺨﻠﻒ ﻋﻠﻴﻨﺎ ﻓﻈﺎً ﻏﻠﻴﻈﺎً، ﻭﻟﻮ ﻗﺪ ﻭﻟﻴﻨﺎ ﻛﺎﻥ ﺃﻓﻆ ﻭﺃﻏﻠﻆ، ﻓﻤﺎ ﺗﻘﻮﻝ ﻟﺮﺑﻚ ﺇﺫﺍ ﻟﻘﻴﺘﻪ ﻭﻗﺪ ﺍﺳﺘﺨﻠﻔﺖ ﻋﻠﻴﻨﺎ ﻋﻤﺮ)([47]) (وقتی ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﺍﺣﺘﻀﺎﺭ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ، کسی ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﻋﻤﺮ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﺗﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ ﺧﻮﺩ ﻛﻨﺪ، ﻣﺮﺩﻡ ﮔﻔﺘﻨﺪ: کسی ﺭﺍ ﺑﺮ ﻣﺎ ﻣﺴﻠﻂ می‌کنی ﻛﻪ ﺧﺸﻦ ﻭ ﺑﺪ ﺍﺧﻼﻕ ﺍﺳﺖ، ﺍﮔﺮ ﺍﻭ ﺣﻜﻮﻣﺖ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﮔﻴﺮﺩ، ﺳﺨﺖ‌گیرتر ﻭ خشن‌تر ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ، ﺟﻮﺍﺏ ﺧﺪﺍ ﺭﺍ ﭼﻪ ﺧﻮﺍهی ﺩﺍﺩ ﻛﻪ ﻋﻤﺮ ﺭﺍ ﺑﺮ ﻣﺎ ﻣﺴﻠﻂ می‌کنی)؟

ﺳﻨﺪ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺻﺤﻴﺢ ﻭ ﺗﻤﺎﻡ ﺭﻭﺍﺕ ﺁﻥ ﺛﻘﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ.([48])

ﻫﻤﭽﻨﺒﻦ ﺍﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﻋﺎﺋﺸﻪ می‌ﻧﻮﻳﺴﺪ ﻛﻪ علی ﺑﻦ ابی‌ﻃﺎﻟﺐ (ع) ﻭ ﻃﻠﺤﻪ ﻧﻴﺰ ﺍﻋﺘﺮﺍﺽ ﻛﺮﺩﻧﺪ: (ﻟﻤﺎ ﺣﻀﺮﺕ ﺃﺑﺎ ﺑﻜﺮ ﺍﻟﻤﺘﻮﻓﻲ ﺍﺳﺘﺨﻠﻒ ﻋﻤﺮ ﻓﺪﺧﻞ ﻋﻠﻴﻪ علی ﻭﻃﻠﺤﺔ ﻓﻘﺎﻻ ﻣﻦ ﺍﺳﺘﺨﻠﻔﺖ ﻗﺎﻝ ﻋﻤﺮ ﻗﺎﻻ ﻓﻤﺎﺫﺍ ﺃﻧﺖ ﻗﺎﺋﻞ ﻟﺮﺑﻚ ﻗﺎﻝ ﺑﺎﻟﻠﻪ ﺗﻌﺮﻓﺎنی ﻷﻧﺎ ﺃﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﻠﻪ ﻭﺑﻌﻤﺮ ﻣﻨﻜﻤﺎ)([49]) (وقتی ﺯﻣﺎﻥ ﻣﺮﮒ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﻓﺮﺍ ﺭﺳﻴﺪ، ﻋﻤﺮ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺟﺎنشینی ﺧﻮﻳﺶ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻛﺮﺩ؛ ﭘﺲ علی ﻭ ﻃﻠﺤﻪ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﺍﻭ ﺁﻣﺪﻩ ﻭ ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﭼﻪ کسی ﺭﺍ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ کرده‌ای؟ ﭘﺎﺳﺦ ﺩﺍﺩ ﻋﻤﺮ ﺭﺍ! ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﻛﺎﺭ، ﭘﺎﺳﺦ ﭘﺮﻭﺭﺩﮔﺎﺭﺕ ﺭﺍ ﭼﻪ ﺧﻮﺍهی ‌ﺩﺍﺩ؟ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﮔﻔﺖ: ﺧﺪﺍ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﻦ ﻣﻴﺸﻨﺎﺳﺎﻧﻴﺪ؟ ﻣﻦ ﺑﻪ ﺧﺪﺍ ﻭ ﺑﻪ ﻋﻤﺮ ﺍﺯ ﺷﻤﺎ ﺩﺍﻧﺎﺗﺮ ﻫﺴﺘﻢ).

ﺳﻨﺪ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﻧﻴﺰ ﺻﺤﻴﺢ ﺍﺳﺖ.([50])

 حتی ﺍﺑﻦ ﺗﻴﻤﻴﻪ ﺣﺮﺍنی ﻧﻴﺰ ﺍﻋﺘﺮﺍﻑ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺻﺤﺎﺑﻪ ﻣﻌﺘﺮﺽ بوده‌اند: (ﻭﻗﺪ ﺗﻜﻠّﻤﻮﺍ ﻣﻊ ﺍﻟﺼﺪﻳﻖ ﻓﻲ ﻭﻻﻳﺔ ﻋﻤﺮ ﻭﻗﺎﻟﻮﺍ ﻣﺎﺫﺍ ﺗﻘﻮﻝ ﻟﺮﺑﻚ ﻭﻗﺪ ﻭﻟﻴﺖ ﻋﻠﻴﻨﺎ ﻓﻈﺎ ﻏﻠﻴﻈﺎ؟ ﻓﻘﺎﻝ: ﺃﺑﺎﻟﻠﻪ ﺗﺨﻮﻓﻮنی!)([51]) (ﺻﺤﺎﺑﻪ ﺑﺎ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺟﺎنشینی ﻋﻤﺮ ﺑﺎ ﺍﻭ ﺻﺤﺒﺖ (ﺍﻋﺘﺮﺍﺽ‏) ﻛﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﭼﺮﺍ یک ﻓﺮﺩ ﺧﺸﻦ ﻭ ﺗﻨﺪ ﺭﺍ ﺑﺮﺧﻼﻓﺖ برگزیده‌ای؟ ﻓﺮﺩﺍ ﺟﻮﺍﺏ ﺧﺪﺍ ﺭﺍ ﭼﻪ ﺧﻮﺍهی ‌ﺩﺍﺩ؟ ﺍﺑﻮﺑﻜﺮ ﮔﻔﺖ: ﻣﻦ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺧﺪﺍ می‌ترسانید؟!).

 

خلافت عثمان

ﺷﻮﺭﺍی 6 ﻧﻔﺮﻩ ﺧﻼﻓﺖ ﻋﺜﻤﺎﻥ، ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﺪﻧﺪ ﻳﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺨﺺ ﻋﻤﺮ؟

 ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﺮﺍی ﺍﺛﺒﺎﺕ ﻣﺸﺮﻭﻋﻴﺖ ﺧﻼﻓﺖ ﻋﺜﻤﺎﻥ ﺑﻪ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺍﻭ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﻮﺭﺍی ﺷﺶ ﻧﻔﺮﻩ ﺍﺳﺘﻨﺎﺩ کرده‌اند. ﺑﺮﺍی ﺍﺑﻄﺎﻝ ﺍﻳﻦ ﻗﻀﻴﻪ ﻧﻴﺰ ﺩﻻﻳﻞ ﻣﺘﻌﺪﺩی ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ؛ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ: ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺧﻄﺎﺏ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻪ ﺷﻮﺭا ﻧﺒﻮﺩ! ﺩﺭ کتب ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ روایاتی ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ ﻛﻪ ﺛﺎﺑﺖ می‌ﻛﻨﺪ ﺧﻠﻴﻔﻪ ﺩﻭﻡ ﺑﻪ ﺷﻮﺭﺍ ﺍﻋﺘﻘﺎﺩ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺗﺼﺮﻳﺢ می‌کرد ﻛﻪ ﺍﮔﺮ ﺍﺷﺨﺎﺻﻲ ﺯﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ، آنها ﺭﺍ ﺧﻮﺩﺵ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ می‌کرد ﻧﻪ ﺍﻳﻦ ﻛﻪ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﻮﺭﺍ ﻭﺍﮔﺬﺍﺭ ﻛﻨﺪ؛ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺒﺎﺭﺍﺕ ﺫﻳﻞ ﺍﺯ ﺍﻭ ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ:

(ﻟﻮ ﻛﺎﻥ ﺳﺎﻟﻢ ﺣﻴﺎ ﻣﺎ ﺟﻌﻠﺘﻬﺎ ﺷﻮﺭی ﺍﻻﺳﺘﻴﻌﺎﺏ)([52])

(ﻟﻮ ﻛﺎﻥ ﺳﺎﻟﻢ ﺣﻴﺎ ﻣﺎ ﺗﺨﺎﻟﺠﻨﻲ ﺍﻟﺸﻚ ﻓﻲ ﺗﻮﻟﻴﺘﻪ ﻋﻠﻴﻜﻢ ﺃﻭ ﻓﻲ ﺗﺄﻣﻴﺮﻩ)([53]) (ﺍﮔﺮ ﺳﺎﻟﻢ ﺯﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺷﻚ ﻭ ﺗﺮﺩﻳﺪی ﺭﺍﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ (ﺧﻠﻴﻔﻪ‏) ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻥ ﺍﻭ ﺑﺮ ﺷﻤﺎ ﺩﺭ ﻣﻦ ﭘﻴﺪﺍ نمی‌شد).

(ﻟﻮ ﺃﺩﺭﻛﺖ ﺃﺑﺎ ﻋﺒﻴﺪﺓ ﺑﻦ ﺍﻟﺠﺮﺍﺡ ﻟﻮﻟﻴﺘﻪ ... ﻭﻟﻮ ﺃﺩﺭﻛﺖ ﻣﻌﺎﺫ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ ﺛﻢ ﻭﻟﻴﺘﻪ ... ﻭﻟﻮ ﺃﺩﺭﻛﺖ ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻦ ﺍﻟﻮﻟﻴﺪ ﺛﻢ ﻭﻟﻴﺘﻪ)([54]) (ﺍﮔﺮ ﺍﺑﺎ ﻋﺒﻴﺪﻩ ﺟﺮﺍﺡ ﺯﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ (ﺧﻠﻴﻔﻪ‏) ﺷﻤﺎ ﻗﺮﺍﺭ می‌دادم ... ﺍﮔﺮ ﻣﻌﺎﺫ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ ﻭ ﻳﺎ ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻦ ﻭﻟﻴﺪ ﺯﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ‏(ﺧﻠﻴﻔﻪ‏) ﺷﻤﺎ ﻗﺮﺍﺭ می‌دادم).

ﺩﺳﺘﻮﺭ ﻗﺘﻞ ﻣﺨﺎﻟﻔﻴﻦ ﺩﺭ ﺷﻮﺭﺍی ﻋﻤﺮ، ﻣﻈﻬﺮ ﺩﻣﻮﻛﺮﺍسی ﻳﺎ ﺩﻳﻜﺘﺎﺗﻮﺭی!

ﺗﻌﺪﺍﺩی ﺍﺯ ﻋﻠﻤﺎی ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻧﻘﻞ ﻛﺮﺩﻩ ﻛﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺧﻄﺎﺏ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ ﻛﻪ ﺍﻳﻦ ﺷﺶ ﻧﻔﺮ ﺑﺎ ﻫﻤﺪﻳﮕﺮ ﻣﺸﻮﺭﺕ ﻛﻨﻨﺪ ﻭ ﺍﮔﺮ کسی ﺍﺯ آنها ﺑﺮ ﺧﻼﻑ ﺩﻳﮕﺮﺍﻥ ﻧﻈﺮ ﺩﺍﺩ، ﮔﺮﺩﻥ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺰﻧﻴﺪ:

(ﻭﻗﺎﻝ ‏(ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺍﻟﺨﻄﺎﺏ) ﻟﻠﻤﻘﺪﺍﺩ ﺑﻦ ﺍﻷﺳﻮﺩ ﺇﺫﺍ ﻭﺿﻌﺘﻤﻮنی ﻓﻲ ﺣﻔﺮﺗﻲ ﻓﺎﺟﻤﻊ ﻫﺆﻻﺀ ﺍﻟﺮﻫﻂ ﻓﻲ ﺑﻴﺖ حتی ﻳﺨﺘﺎﺭﻭﺍ ﺭﺟﻼ ﻣﻨﻬﻢ ﻭﻗﺎﻝ ﻟﺼﻬﻴﺐ ﺻﻞ ﺑﺎﻟﻨﺎﺱ ﺛﻼﺛﺔ ﺃﻳﺎﻡ ﻭﺃﺩﺧﻞ ﻋﻠﻴﺎ ﻭﻋﺜﻤﺎﻥ ﻭﺍﻟﺰﺑﻴﺮ ﻭﺳﻌﺪﺍ ﻭﻋﺒﺪ ﺍﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮﻑ ﻭﻃﻠﺤﺔ ﺇﻥ ﻗﺪﻡ ﻭﺃﺣﻀﺮ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻭﻻ ﺷﻲﺀ ﻟﻪ ﻣﻦ ﺍﻷﻣﺮ ﻭﻗﻢ علی ﺭﺅﻭﺳﻬﻢ ﻓﺈﻥ ﺍﺟﺘﻤﻊ ﺧﻤﺴﺔ ﻭﺭﺿﻮﺍ ﺭﺟﻼ ﻭﺃبی ﻭﺍﺣﺪﻓﺎﺷﺪﺥ ﺭﺃﺳﻪ ﺃﻭ ﺍﺿﺮﺏ ﺭﺃﺳﻪ ﺑﺎﻟﺴﻴﻒ ﻭﺇﻥ ﺍﺗﻔﻖ ﺃﺭﺑﻌﺔ ﻓﺮﺿﻮﺍ ﺭﺟﻼ ﻣﻨﻬﻢ ﻭﺃبی ﺍﺛﻨﺎﻥ ﻓﺎﺿﺮﺏ ﺭﺅﻭﺳﻬﻤﺎ ﻓﺈﻥ ﺭﺿﻲ ﺛﻼﺛﺔ ﺭﺟﻼ ﻣﻨﻬﻢ ﻭﺛﻼﺛﺔ ﺭﺟﻼ ﻣﻨﻬﻢ ﻓﺤﻜﻤﻮﺍ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻓﺄی ﺍﻟﻔﺮﻳﻘﻴﻦ ﺣﻜﻢ ﻟﻪ ﻓﻠﻴﺨﺘﺎﺭﻭﺍ ﺭﺟﻼ ﻣﻨﻬﻢ ﻓﺈﻥ ﻟﻢ ﻳﺮﺿﻮﺍ ﺑﺤﻜﻢ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻓﻜﻮﻧﻮﺍ ﻣﻊ ﺍﻟﺬﻳﻦ ﻓﻴﻬﻢ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮﻑ ﻭﺍﻗﺘﻠﻮﺍ ﺍﻟﺒﺎﻗﻴﻦ ﺇﻥ ﺭﻏﺒﻮﺍ ﻋﻤﺎ ﺍﺟﺘﻤﻊ ﻋﻠﻴﻪ ﺍﻟﻨﺎﺱ)([55])

(ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﻣﻘﺪﺍﺩ ﺑﻦ ﺃﺳﻮﺩ ﮔﻔﺖ: وقتی ﻣﺮﺍ ﺩﺍﺧﻞ ﻗﺒﺮ ﮔﺬﺍﺷﺘﻴﺪ، ﺍﻳﻦ 6 ﻧﻔﺮ ﺭﺍ ﺩﺭ یک ﺧﺎﻧﻪ‌ﺍی ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻴﺪ ﺗﺎ ﺍﻳﻨﻬﺎ یک ﻧﻔﺮ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻣﻴﺎﻥ ﺧﻮﺩﺷﺎﻥ ﺑﺮﺍی ﺧﻼﻓﺖ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻛﻨﻨﺪ. ﺑﻪ ﺻُﻬﻴﺐ ﻫﻢ ﮔﻔﺖ: ﺗﻮ 3 ﺭﻭﺯ ﺑﺮﺍی ﻣﺮﺩﻡ ﻧﻤﺎﺯ ﺑﺨﻮﺍﻥ ﻭ علی ﻭ ﻋﺜﻤﺎﻥ ﻭ ﺯﺑﻴﺮ ﻭ ﺳﻌﺪ ﺑﻦ ﺃبی ﻭﻗﺎﺹ ﻭ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮﻑ ﻭ ﻃﻠﺤﻪ ‏(ﺍﮔﺮ ﺑﻮﺩ) ﺭﺍ ﺟﻤﻊ ﻛﻨﻴﺪ ﻭ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ‏(ﭘﺴﺮ ﻣﺮﺍ) ﻫﻢ ﺣﺎﺿﺮ ﺷﻮﺩ ‏(ﻭ ﺍﻭ ﺣﻖ ﺭﺃی ﻧﺪﺍﺭﺩ‏) ﻭ ﺑﺎ ﺷﻤﺸﻴﺮ، ﺑﺎﻻی ﺳﺮ ﺍﻳﻦ 6 ﻧﻔﺮ ﺑﺎﻳﺴﺖ. ﺍﮔﺮ 5 ﻧﻔﺮ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﻧﻈﺮ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﻳﻚ ﻧﻔﺮ ﺭﺍ ﺑﺮﺍی ﺧﻼﻓﺖ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻛﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻧﻔﺮ ﺷﺸﻢ ﺑﺎ ﺁﻧﺎﻥ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻛﺮﺩ، ﺳﺮ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺷﻤﺸﻴﺮ ﺑﺸﻜﺎف ‏(ﻳﺎ ﺳﺮﺵ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺷﻤﺸﻴﺮ ﺑﺰﻥ). ﺍﮔﺮ4 ﻧﻔﺮ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﻧﻈﺮ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ 2 ﻧﻔﺮ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻛﺮﺩﻧﺪ، ﺳﺮ ﺁﻥ 2 ﻧﻔﺮ ﺭﺍ ﺑﺰﻥ ﻭ ﺍﮔﺮ 3 ﻧﻔﺮ ﺭﻭی ﻳﻚ ﻧﻔﺮ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﻧﻈﺮ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ 3 ﻧﻔﺮ ﺩﻳﮕﺮ ﺭﻭی ﻳﻚ ﻧﻔﺮ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﻧﻈﺮ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ، ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺣَﻜَﻢ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻧﻈﺮ ﻫﺮ ﻛﺪﺍﻡ ﺭﺍ ﻗﺒﻮﻝ ﺩﺍﺷﺖ، ﺣُﻜْﻢ ﻫﻤﺎﻥ ﺍﺳﺖ. ﺍﮔﺮ ﻧﻈﺮ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺭﺍ ﻗﺒﻮﻝ ﻧﻜﺮﺩﻧﺪ، ﻧﻈﺮ ﺁﻥ ﮔﺮﻭهی ﻣﻮﺭﺩ ﻗﺒﻮﻝ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮﻑ ﺩﺭ ﺁﻥ ﮔﺮﻭﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﮔﺮ ﺑﻘﻴﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻛﺮﺩﻧﺪ، ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻜﺸﻴﺪ).

ﻃﺒﻖ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ، ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺧﻄﺎﺏ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ ﻛﻪ ﻓﺮﺯﻧﺪش ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺩﺍﻭﺭ ﻧﻬﺎیی ﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﮔﺮ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺷﻮﺭﺍ ﺑﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻧﺮﺳﻴﺪﻧﺪ، ﺍﻭ ﺩﺍﻭﺭی ﺧﻮﺍﻫﺪ ﻛﺮﺩ . ﺣﺎﻝ ﺳﺆﺍﻝ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﻋﻤﺮ ﻛﻪ ﺻﻼﺣﻴﺖ ﻃﻼﻕ ﺯﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻧﺪﺍﺭﺩ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺩﺍﻭﺭی اساسی‌ترین ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺍﺳﻼمی ﺭﺍ عهده‌دار می‌شود؟!

ﺍﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﻣﺘﻮﻓﺎی 230 ﻫـ ﺩﺭ ﻛﺘﺎﺏ ﺍﻟﻄﺒﻘﺎﺕ می‌ﻧﻮﻳﺴﺪ: (ﻋﻦ ﺇﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﻗﺎﻝ: ﻗﺎﻝ ﻋﻤﺮ ﻣﻦ ﺃَﺳْﺘَﺨْﻠِﻒُ؟ ﻟَﻮْ ﻛَﺎﻥَ ﺃَﺑُﻮ ﻋُﺒَﻴْﺪَﺓَ ﺑﻦُ ﺍﻟْﺠَﺮَّﺍﺡِ ﻓَﻘَﺎﻝَ ﻟَﻪُ ﺭَﺟُﻞٌ: ﻳَﺎ ﺃَﻣِﻴﺮَ ﺍﻟﻤُﺆْﻣِﻨِﻴﻦَ ﻓَﺄَﻳْﻦَ ﺃَﻧْﺖَ ﻣِﻦْ ﻋَﺒْﺪِ ﺍﻟﻠَّﻪِ ﺑﻦ ﻋُﻤَﺮَ؟ ﻓَﻘَﺎﻝَ :ﻗَﺎﺗَﻠَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻪُ ﻭَﺍﻟﻠَّﻪِ ﻣَﺎ ﺃَﺭَﺩْﺕَ ﺍﻟﻠَّﻪَ ﺑِﻬَﺬَﺍ ﺃَﺳْﺘَﺨْﻠِﻒُ ﺭَﺟُﻼً ﻟَﻴْﺲَ ﻳُﺤْﺴِﻦُ ﻳُﻄَﻠﻖُ ﺍﻣْﺮَﺃَﺗَﻪُ)([56])

(ﺍﺯ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﻤﺮ ﮔﻔﺖ: ﻣﻦ ﭼﻪ کسی ﺭﺍ ﺧﻠﻴﻔﻪ ﻛﻨﻢ؟ ﺍﮔﺮ ﺃﺑﻮ ﻋﺒﻴﺪﺓ ﺑﻦ ﺟﺮﺍﺡ ﺑﻮﺩ، ﺍﻭ ﺭﺍ ﺧﻠﻴﻔﻪ می‌کردم. ﻣﺮﺩی ﺑﻪ ﺍﻭ ﮔﻔﺖ: ﺍی ﺍﻣﻴﺮﺍﻟﻤؤﻣﻨﻴﻦ! ﭼﺮﺍ ﭘﺴﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺭﺍ ﺧﻠﻴﻔﻪ نمی‌کنی؟ ﻋﻤﺮ ﮔﻔﺖ: ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺗﻮ ﺭﺍ ﺑﻜﺸﺪ! ‏(ﺍﻳﻦ ﭼﻪ ﺣﺮﻓﻲ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ می‌زنی؟!)ﺑﻪ ﺧﺪﺍ ﻗﺴﻢ! ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﺳﺨﻨﺖ ﺩﺭ ﻧﻈﺮ نگرفته‌ای. ﺁﻳﺎ ﻣﺮﺩی ﺭﺍ ﺧﻠﻴﻔﻪ ﻛﻨﻢ ﻛﻪ نمی‌تواند ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺭﺍ ﻃﻼﻕ ﺑﺪﻫﺪ؟!).

 

ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺁﻥ‌ﻛﻪ: ﺍﻣﻴﺮﻣﺆﻣﻨﺎﻥ علی (ع) ﺗﻮﺳﻂ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻭ ﺗﻮﺳﻂ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ (ص) ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ؛ ﺍﻣﺎ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻃﺮﻑ ﻫﻴﭻ دلیلی ﺑﺮﺍی ﺍﺛﺒﺎﺕ ﻣﺸﺮﻭﻋﻴﺖ ﺧﻼﻓﺖ ﺧﻠﻔﺎی ﺳﻪ‌ﮔﺎﻧﻪ حتی ﺩﺭ کتب ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺭﺩ.

ﺍﻟﺤﻤﺪﻟﻠﻪ ﺍﻟﺬی ﺟﻌﻠﻨﺎ ﻣﻦ ﺍﻟﻤﺘﻤﺴﻜﻴﻦ ﺑﻮﻻیة علی ﺑﻦ ﺃبی ﻃﺎﻟﺐ (ع).

ﻭﺍﻟﺴﻼﻡ ﻋﻠﻴﻜﻢ ﻭ ﺭحمة ﺍﻟﻠﻪ ﻭ ﺑﺮﻛﺎﺗﻪ

 

[1]- ﺍﻟﺰﻣﺮ: 18-17.

[2]- ﺳﻨﻦ ﺍﻟﺘﺮﻣﺬی: ﺝ4، ﺹ134 ﺡ . 2778 ﻭﺻﺤّﺤﻪ ﺍﻟﺤﺎﻛﻢ ﺍﻟﻤﺴﺘﺪﺭﻙ: ﺝ 1 ﺹ 6.

[3]- ﺳﻨﻦ ﺍﻟﺘﺮﻣﺬی: ﺝ 4 ﺹ 135 ﺡ . 2779.

[4]- ﺻﺤﻴﺢ ﻣﺴﻠﻢ: ﺝ 6 ﺹ 22 ﺡ . 4686.

[5]- ﻣﺴﻨﺪ ﺃﺣﻤﺪ ﺝ 4 . 96.

[6]- ﺻﺤﻴﺢ ﻣﺴﻠﻢ، ﺝ6 ، ﺹ3 ، ﺡ . 4598.

[7]- ﻓﺘﺢ ﺍﻟﺒﺎﺭی ﺝ 13 ﺹ 181.

[8]- ﺍﻟﻤﺎﺋﺪﺓ: 55.

[9]- ﺗﻔﺴﻴﺮ ﺍﻟﻄﺒﺮی ﺝ 6 ﺹ 390.

[10]- ﺗﻔﺴﻴﺮ ﺍﺑﻦ ابی ﺣﺎﺗﻢ ﺝ 4 ﺹ 1162.

[11]- ﻣﻨﻬﺎﺝ ﺍﻟﺴﻨﺔ، ﺝ 7، ﺹ 179.

[12]- ﺭﻭﺡ ﺍﻟﻤﻌﺎنی، ﺝ6، ﺹ 167.

[13]- ﺭﻭﺡ ﺍﻟﻤﻌﺎنی، ﺝ6، ﺹ 186.

[14]- ﺍﻟﻤﺎﺋﺪﺓ: 67.

[15]- ﺗﻔﺴﻴﺮ ﺍﺑﻦ ابی ﺣﺎﺗﻢ، ﺝ 4 ﺹ 1172.

[16]- ﺭﻭﺡ ﺍﻟﻤﻌﺎنی، ﺝ6، ﺹ193.

[17]- ﺍﻟﺪﺭ ﺍﻟﻤﻨﺜﻮﺭ ﺝ2 ﺹ298 ﻭ ﻓﺘﺢ ﺍﻟﻘﺪﻳﺮ ﺝ 2 ﺹ60 ﻭﺍﻟﻤﻨﺎﺭ: ﺝ 6 ص 463.

[18]- المائدة: 3.

[19]- تاریخ ﺑﻐﺪﺍﺩ ﺝ 8 ﺹ284.

[20]- ﺍﻟﺒﺪﺍﻳﺔ ﻭﺍﻟﻨﻬﺎﻳﺔ ﺝ 7 ﺹ 350.

[21]- ﺍﻟﻤﺴﺘﺪﺭﻙ ﺝ 3 ﺹ 110.

[22]- ﺍﻟﺴﻠﺴﻠﺔ ﺍﻟﺼﺤﻴﺤﺔ، ﺝ5، ﺹ 222.

[23]- ﺍﻟﺒﺪﺍﻳﺔ ﻭﺍﻟﻨﻬﺎﻳﺔ ﺝ 6 ص 333.

[24]- ﻣﺴﻠﻢ ﺝ5 ﺹ 152 ﺡ 4468.

[25]- ﻛﺘﺎﺏ ﺍﻟﺴﻨﺔ ﻻﺑﻦ ﺃبی ﻋﺎﺻﻢ، ﺹ 551.

[26]- ﺍﻟﻤﺴﺘﺪﺭﻙ ﺝ3 ﺹ133.

[27]- ﺍﻟﺴﻠﺴﻠﺔ ﺍﻟﺼﺤﻴﺤﺔ ﺝ 5 ﺹ  222.

[28]- ﻣﻌﺮﻓﺔ ﺍﻟﺼﺤﺎﺑﺔ، ﺝ 3 ﺹ 1587.

[29]- ﺻﺤﻴﺢ ﺍﻻﺳﻨﺎﺩ. ﺍﻟﻤﺴﺘﺪﺭﻙ ﺝ3 ﺹ138.

[30]- ﺻﺤﻴﺢ ﺍﻟﺒﺨﺎﺭی، ﺝ8 ، ﺹ 126 ، ﺡ 7218.

[31]- ﺷﺮﺡ ﺍﻟﻤﻘﺎﺻﺪ، ﺝ5، ﺹ  255.

[32]- ﺻﺤﻴﺢ ﺍﻟﺒﺨﺎﺭی، ﺝ 8 ، ﺹ26، ﺡ 6830.

[33]- ﺗﻔﺴﻴﺮ القرطبی ﺝ 1 ﺹ 269.

 

[34]- ﺻﺤﻴﺢ ﺍﻟﺒﺨﺎﺭی ﺝ 8 ﺹ 26 ﺡ 6830.

[35]- ﻣﻨﻬﺎﺝ ﺍﻟﺴﻨﺔ ﺝ 7 ﺹ 47.

[36]- ﺍﻟﻜﺎﻣﻞ ﺝ 2، ﺹ 325 ﻭﺗﺎﺭﻳﺦ ﺍﻟﻄﺒﺮی ﺝ 2 ﺹ 443.

[37]- ﺻﺤﻴﺢ ﺍﻟﺒﺨﺎﺭی ﺝ 5 ﺹ82 ﺡ 4240 ﻭ ﺡ 4241.

[38]- ﺍﻟﻤﺤﻠﻲ ﺝ 9 ﺹ 345.

[39]- ﺻﺤﻴﺢ ﺑﺨﺎﺭی، ﺝ 4، ﺹ 195، ﺡ 3669.

[40]- ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺍﻟﻄﺒﺮی ﺝ 2 ﺹ 458.

[41]- ﺻﺤﻴﺢ ﺍﻟﺒﺨﺎﺭی ﺝ 1 ﺹ 174 ﺡ  712.

[42]- ﺳﻨﻦ ﺃبی ﺩﺍﻭﺩ ﺝ 1 ﺹ 143 ﺡ 595.

[43]- ﻣﺼﻨﻒ ﺍﺑﻦ ﺃبی ﺷﻴﺒﺔ ﺝ 2 ﺹ 119 ح 7170.

[44]- ﺳﻨﻦ ﺍﻟﺪﺍﺭﻗﻄﻨﻲ ﺝ 2 ﺹ 44 ﺡ 1747.

[45]- ﺃﺳﺪ ﺍﻟﻐﺎﺑﺔ ﺝ 4 ﺹ 180، ﻧﺸﺮ: ﺩﺍﺭ ﺇﺣﻴﺎﺀ ﺍﻟﺘﺮﺍﺙ ﺍﻟﻌﺮبی -ﺑﻴﺮﻭﺕ.

[46]- ﺍﻟﺜﻘﺎﺕ ﺝ 2 ﺹ 193.

[47]- ﺍﻟﻤﺼﻨﻒ ﺝ 8 ﺹ 574.

[48]- ﻭﻛﻴﻊ ﺑﻦ ﺍﻟﺠﺮﺍﺡ: ﺛﻘﺔ / ﺗﻘﺮﻳﺐ ﺍﻟﺘﻬﺬﻳﺐ ﺝ 2 ﺹ 283/ ﺇﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺑﻦ ﺃبی ﺧﺎﻟﺪ: ﺛﻘﺔ / ﺗﻘﺮﻳﺐ ﺍﻟﺘﻬذیب ﺝ 1 ﺹ 93/ ﺯُﺑﻴﺪ ﺑﻦ ﺍﻟﺤﺎﺭﺙ: ﺛﻘﺔ، ﺛﻘﺔ / ﺗﻬﺬﻳﺐ ﺍﻟﺘﻬﺬﻳﺐ ﺝ 3 ﺹ 268.

[49]- ﺍﻟﻄﺒﻘﺎﺕ ﺍﻟﻜﺒﺮی ﺝ 3 ﺹ 196.

[50]- ﺍﻟﻀﺤﺎﻙ ﺑﻦ ﻣﺨﻠﺪ. ﻭﺛﻘﻪ ﺍﺑﻦ ﻣﻌﻴﻦ ﻭﺍﻟﻌﺠﻠﻲ/ ﺗﻬﺬﻳﺐ ﺍﻟﺘﻬﺬﻳﺐ ﺝ 4 ﺹ 397/ ﻋﺒﻴﺪ ﺍﻟﻠﻪ ﺑﻦ ﺃبی ﺯﻳﺎﺩ: ﻭﺛﻘﻪ ﺍﻟﻌﺠﻠﻲ. ﻭﺍﻟﺤﺎﻛﻢ/ ﺗﻬﺬﻳﺐ ﺍﻟﺘﻬﺬﻳﺐ ﺝ 7 ﺹ . 14/ ﻳﻮﺳﻒ ﺑﻦ ماهک: ﻭﺛﻘﻪ ﺍﺑﻦ ﻣﻌﻴﻦ ﻭﺍﻟﻨﺴﺎﺋﻲ/ ﺗﻬﺬﻳﺐ ﺍﻟﺘﻬﺬﻳﺐ ﺝ 11 ﺹ371.

[51]- ﻣﻨﻬﺎﺝ ﺍﻟﺴﻨّﺔ ﺝ 6 ﺹ 155.

[52]- ﺝ 2 ﺹ 568، ﺑﺘﺤﻘﻴﻖ: علی ﻣﺤﻤﺪ ﺍﻟﺒﺠﺎﻭی، 2، نشر: ﺩﺍﺭ ﺍﻟﺠﻴﻞ-ﺑﻴﺮﻭﺕ.

[53]- ﺗﺄﻭﻳﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﻟﺤﺪﻳﺚ ﺹ 115؛ ﺍﻟﻤﺤﺼﻮﻝ ﻟﻠﺮﺍﺯی ﺝ4 ﺹ 322.

[54]- ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺷﺒﺔ ﺍﻟﻨﻤﻴﺮی ﺍﻟﺒﺼﺮی، ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺍﻟﻤﺪﻳﻨﺔ ﺍﻟﻤﻨﻮﺭﺓ، ﺝ2، ﺹ 61، ﺡ 1496.

[55]- ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺍﻟﻤﺪﻳﻨﺔ، ﺝ 2 ﺹ 82 ، ﻧﺸﺮ: ﺩﺍﺭ ﺍﻟﻜﺘﺐ ﺍﻟﻌﻠﻤﻴﺔ -ﺑﻴﺮﻭﺕ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺍﻟﻄﺒﺮی ﺝ 2 ﺹ 581، ﻧﺸﺮ: ﺩﺍﺭ ﺍﻟﻜﺘﺐ ﺍﻟﻌﻠﻤﻴﺔ - ﺑﻴﺮﻭﺕ ﺍﻟﻜﺎﻣﻞ ﻓﻲ ﺍﻟﺘﺎﺭﻳﺦ ﺝ 2 ﺹ 461 ، ﻧﺸﺮ: ﺩﺍﺭ ﺍﻟﻜﺘﺐ ﺍﻟﻌﻠﻤﻴﺔ - ﺑﻴﺮﻭﺕ.

[56]- ﺍﻟﻄﺒﻘﺎﺕ ﺍﻟﻜﺒﺮی، ﺝ3 ، ﺹ 343، ﻧﺸﺮ: ﺩﺍﺭ ﺻﺎﺩﺭ ﺑﻴﺮﻭﺕ ﺟﺎﻣﻊ ﺍﻷﺣﺎﺩﻳﺚ ﻟﻠﺴﻴﻮﻃﻲ ﺝ 13 ﺹ 382، ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺍﻟﺨﻠﻔﺎﺀ ﻟﻠﺴﻴﻮﻃﻲ ﺝ 1 ﺹ 145، ﻧﺸﺮ: ﻣﻄﺒﻌﺔ ﺍﻟﺴﻌﺎﺩﺓ - ﻣﺼﺮ...

برچسب‌ها
انصار امام مهدی (ع)

امام احمدالحسن علیه السلام فرمودند :

«ای مردم، علمای گمراه و پیروان‌شان شما را فریب ندهند. بخوانید، جستجو کنید، دقت کـنید و بـیاموزید و خود حقيقت را بـيابـيد و بر كس دیگری توکل نکـنید تا برای آخرت شما تصمیم‌گیری کند زیرا که فردا پشیـمان خواهید شد و فردا پشیمانی را سودی نخواهد داشت». خطبه پنجم محرم ۱۳۸۹ هـ.ش.

وبگاه: almahdyoon.co

نظر دادن

امام احمدالحسن (ع) فرمودند:

«ای مردم، علمای گمراه و پیروان‌شان شما را فریب ندهند. بخوانید، جستجو کنید، دقت کـنید و بـیاموزید و خود حقيقت را بـيابـيد و بر كس دیگری توکل نکـنید تا برای آخرت شما تصمیم‌گیری کند زیرا که فردا پشیـمان خواهید شد و فردا پشیمانی را سودی نخواهد داشت». خطبه پنجم محرم ۱۳۸۹ هـ.ش.سايت مهديون , سايت انصار امام مهدي , سايت رسمي فارسي انصار امام مهدي , سايت سيد احمدالحسن , سايت يماني , نقد يماني , يماني کيست , نقد احمدالحسن , ادله احمدالحسن , راه شناخت يماني , راه شناخت يماني چيست , يمن و آخرالزمان , سيد يماني , سيد احمد الحسن يماني , عکس سيد يماني , يماني ظهور کرد , نشانه هاي سيد يماني , سيد احمدالحسن,يماني , يماني موعود , مهدي اول , احمدالحسن , احمد الحسن , طالع مشرقي , خراساني , پرچم هاي خراسان , طالقان , انصار طالقان , علائم ظهور , امام احمدالحسن , احمد, خسف بيداء , خسف بيدا , شبيه عيسي , مصلوب , ملک عبدالله , سفياني , دجال اکبر , شام , يمن , انا يماني , سوريه , ايران , عراق , بصره , دجال بصره , حيدر مشتت , دجله بصره , قائم , امام زمان , مهدي , مهديون , سيد احمد الحسن يماني , سيد يماني کيست , احمد الحسن کيست , سيد يماني در عراق , يماني موعود , کشته شدن نفس زکيه چيست , خروج يماني , ظهور يماني , سايت سيد احمد الحسن يماني , عکس احمد الحسن يماني , فرقه يماني در ايران , فرقه يماني , فرقه يماني چيست , احمد الحسن يماني کيست ؟ , رائفي پور احمد الحسن , عکس احمد الحسن يماني , مسيح , دين مسيح , عيسي مسيح کيست , صليب مسيح , صليب کشيدن , صليب مسيحيت , عکس هاي صليب , صليب نشانه چيست , قوانين دين مسيحيت , احکام دين مسيحيت , مسيحيت در ايران , آشنايي با دين مسيحيت , کتاب مقدس , انجيل , تورات , حواريون , مريم , مريم مقدس , تنخ , نظريه تکامل انسان , نظريه تکامل داروين چيست , نظريه تکامل داروين pdf , رد نظريه تکامل , نظريه تکامل داروين به زبان ساده , نظريه داروين تکامل انسان , نظريه تکامل و انسان , فيلم تکامل , داوکينز , هاوکينگ , خداناباوران مشهور , دلايل خداناباوران , خداناباوران , آتئيست , منکر وجود خدا در جدول ,دانشمندان خدا باور , آتئيست و آگنوستيک , نقد آتئيست , کانال آتئيست ها در تلگرام , آتئيست تلگرام , آتئيست کيست , نماد آتئيست , ستاره شش پر , ستاره پنج پر , ستاره حضرت سليمان , ستاره داوود در اسلام , طلسم ستاره داوود , قانون معرفت حجت , راه شناخت حجت هاي الهي , راه شناخت امام , قيامت , عذاب , آخرالزمان , نشانه هاي آخر الزمان , نشانه هاي آخرالزمان در تهران , آخرالزمان+پيشگويي , اخر الزمان رائفي پور , آخرالزمان و داعش , نشانه هاي آخرالزمان در قرآن , صاحب الزمان , حجت بن الحسن , آيا امام زمان داراي زن و فرزند هستند , فرزندان امام زمان , 12 مهدي , وصيت پيامبر , وصيت پيامبر دوازده مهدي , متن وصيت پيامبر , وصيت پيامبر به امام علي , وصيت نامه پيامبر , وصيت نامه حضرت محمد , شب وفات پيامبر , حديث وصيت , حديث ثقلين , امام احمد , احمدالحسن , دلايل سيد احمد الحسن براي شيعه ,الحاد , ادله دعوت يماني , روياي صادقه , مکتب نجف اشرف , کتاب توهم الحاد , کتاب توهم بي خدايي , کتاب عقائد الاسلام , کتب سيد احمدالحسن , آيه اکمال الدين , تدريس آيه اکمال الدين , پالتاک , فيس بوک امام احمدالحسن , فيسبوک امام احمد الحسن , خطبه هاي امام احمدالحسن , ادله دعوت براي سني ها , دانلود کتب ترجمه احمدالحسن , کتب سيد احمد الحسن , دعوت سيد احمد الحسن , پيام هاي فيس بوک سيد احمد الحسن , منابع رسمي دعوت يماني , دعوت يماني , يماني کيست , نقد الحاد , محمد نبي در عهدين , هفته نامه زمان ظهور , سايت هفته نامه زمان ظهور , موسسه وارثين ملکوت , وبسايت انگليسي انصار امام مهدي , وبسايت فارسي انصار امام مهدي , تالار گفتگو انصار امام مهدي , علماي غير عامل , فقهاي آخرالزمان , گوساله سامري , اهل تسنن , انصار امام مهدي , 10313 , 313 , دوازده مهديين , احمد الحسني , احمد الحسن اليماني , احمد الحسن يماني سايت , احمد الحسن يماني کيست؟ , سيد احمد الحسن يماني ع , سيد حسن حمامي , شيخ ناظم عقيلي , دکتر علاء سالم , دعوت مبارک يماني , راه شناخت يماني , يماني از يمن , يماني از کجا خروج مي کند , انصار الله , انصار امام مهدي , انصار امام احمد اليماني , انصار امام المهدي , سيد يماني , سيد يماني ظهور کرد , سيد يماني کيست , روايات آخرالزمان , روايات خمس , روايات ظهور , روايات يماني , روايات درباره يماني , روايات خروج يماني , روايات قيام يماني , حديث وصيت , مهديون , مهديون شاهد , مهديون چه کساني هستند , حديث 12 مهدي , 12 مهدي , احمديم احمدي , عکس يماني , تصاوير يماني , عکس سيد يماني , عکس احمد الحسن يماني , صاحب پرچم هدايت , جريان مدعي يماني ,تصاوير دروغين منتسب به سيد احمد الحسن يماني ,پسر انسان در کتاب مقدس , پسر انسان در انجيل , پسر انسان کيست, صليب شکسته , يماني , احمد الحسن , کتاب توهم بي خدايي , کتاب توهم الحاد , کتاب عقائد الاسلام , کتاب گوساله , کتاب همگام با بنده صالح , کتاب همگام با عبد صالح , کتاب وصيت مقدس , کتاب وصيت مقدس نوشتار بازدارنده از گمراهي , کتاب توحيد , کتاب وصي در تورات, انجيل و قرآن , کتاب چشم اندازي هاي از قوم سومر و آکد , سومر و آکد , سومر , کتاب تفسير آيه اي از سوره يونس , تفسير سوره يونس , کتاب سرگرداني , کتاب راه به سوي خدا , کتاب شرايع الاسلام , کتاب شرائع الاسلام , کتاب رجعت , کتاب رجعت سومين روز از روزهاي بزرگ خدا , رساله اي در فقه خمس , کتب سيد احمد الحسن , دانلود کتاب هاي سيد احمد الحسن , کتاب سيد احمد الحسن , علم سيد احمد الحسن , علوم سيد احمد الحسن , کتب روايي , سفر حضرت موسي به مجمع البحرين , کتاب روشنگري هايي از دعوت فرستادگان , کتاب روشنگري از دعوت فرستادگان , نامه هدايت , ادله مسيحيان , کتاب پاسخ هاي روشنگرانه , جواب المنير , نصيحتي براي طلبه هاي حوزه هاي علميه , نصيحتي براي طلاب حوزه هاي علميه , کتاب جهاد درب بهشت , جهاد , جهاد اکبر , کتاب متشابهات , دانلود کتاب متشابهات , بيان حق و سداد از طريق علم اعداد , علم اعداد , کتاب سيزدهمين حواري , کتاب حواري سيزده , حواريون , کتاب حاکميت الله نه حاکميت مردم , حاکميت الله , دموکراسي , کتاب گزيده اي از تفسير سوره فاتحه , سوره فاتحه , تفسير سوره فاتحه , پاسخ هاي فقهي , کتاب طهارت , دانلود کتب يماني , دانلود کتب سيد احمد الحسن , کتب انصار امام مهدي , دلايل عام دعوت , علم سيد احمد الحسن , دانلود کتب انصار سيد احمد الحسن , دانلود کتب انصار امام مهدي , سايت انصار امام مهدي , انصار , علاء سالم ,رسالتي در يگانگي شخصيت مهدي اول, قائم و يماني , گفتگوي داستاني درباره‌ي دعوت مبارک يماني , رسالتي آشکار , کتاب دليل ادله , شيخ ناظم عقيلي , وصي در کتاب , کتاب برهان مبين , ابن تمام , يماني کيست , ملاقات با امام مهدي , کتاب وصيت و وصي احمد الحسن عليه السلام ,پژوهشي در شخصيت يماني , کتاب يماني موعود حجت الله , شيخ حيدر زيادي , علامات زمان ظهور , يماني امام مهدي , کتاب ضرورت وجود زمينه ساز , بشار الفيصلي , سفياني به آستانه‌ي درب‌ها رسيده پس يماني کجاست؟ , شيخ عادل سعيدي , اخبار طاهرين در مورد مهدي و مهديين (ع) , روايات مهديين , دلايل اثبات ذريه‎ي امام مهدي , رسالتي در مورد روايت اصبغ بن نُباته  , چهل حديث در مورد مهديين و ذريه قائم , کتاب چهل حديث , کتاب مهديين دوازده‌گانه فرزندان امام مهدي  , کتاب در پيشگاه صيحه , زکي انصاري , خواب , ارکان رويا , کتاب کرامات و غيبيات , انصار سيد احمد الحسن , کتاب رؤيا در مفهوم اهل بيت  , استاد ضياء زيدي , رؤياي صادقه , بازگو کردن رؤيا ,کتاب شيعيان در معرض آزمايش , دکتر عبدالرزاق ديراوي , کتاب خوش آمدي اي فرزند فاطمه  , کتاب شکست منتظران , کتاب مجتمع ما بين تکبر و نفاق , کتاب بلکه هدايت شويد , شيخ ناظم عقيلي , فقهاي آخر الزمان , کتاب فرمان‌روايي امروز از آنِ کيست , کتاب همانا که تأويلش فرا رسيد , متشابهات , حق اين‌گونه شناخته مي‌شود نه با شبهات , شيخ عبد العالي منصوري , احمد الحسن , احمد موعود- پيوند دهنده‌ي رسالت‌هاي آسماني و کشتي نجات برگزيدگان , دکتر علاء سالم , کتاب احمد موعود , شبيه عيسي و مصلوب کيست؟ , شبيه عيسي , شبيه عيسي عليه السلام , روزگار رهائي (روز بزرگ و وحشتناک خدا) , کتاب روزگار رهايي , استاد عادل سعيدي , کتاب مسيح راز خداوند , شيخ صادق محمدي , کتاب يحياي عصر , کتاب مهدي ولي الله , دعوت يماني , يماني , سيد يماني , سيد احمد الحسن , مهديين , دانلود کتاب غيبت طوسي , کتاب الغيبه طوسي , کتاب غيبت نعماني , کتاب اصول کافي , کتاب ملاحم و فتن , کتاب بشارت الاسلام , کتاب کمال الدين , دانلود کتاب مقدس , عهد عتيق , کتاب مقدس , تورات , دانلود کتاب تورات , عهد جديد , انجيل , اناجيل اربعه , دانلود کتاب انجيل , سفر پيدايش , کتاب پيدايش , کتاب خروج , کتاب تثنيه , کتاب اشعيا , کتاب داوود , کتاب مزامير , کتاب ارميا , کتاب دانيال , کتاب حبقوق , انجيل متي , انجيل يوحنا , انجيل مرقس , انجيل لوقا , انجيل برنابا , انجيل يهودا , کتاب روميان , دانلود کتب مسيحيان , دانلود کتب يهوديان , رساله يهودا , يهودا , مکاشفه يوحنا , يوحنا لاهوتي , شمعون , پطرس , نظریه فرگشت , نظریه تکامل , تطور , تکامل , فرگشت ,چارلز داروین , داوکینز , خداناباوران , توهم بی خدایی , کتاب توهم بی خدایی , ادله سید احمدالحسن برای خداناباوران , خدا , دلایل وجود خدا , برهان نظم , اثرات خدا , آتئیست , ادله امام احمد الحسن , یمانی , قیام گر مشرق , مهدی اول , عصمت یمانی , یمانی از یمن , یمن , راه شناخت یمانی چیست , راه شناخت یمانی , قانون شناخت خلفای الهی , قانون معرفت حجت , دعوت به حاکمیت خدا , رویای صادقه , استخاره , سید احمد الحسن یمانی , سید یمانی , وصی سیزدهم , مهدیین , فرزندان امام مهدی , وصیت مقدس رسول الله , مهدیین , مهدیین در قرآن , نام احمد در روایات , صاحب الامر , کتاب عقائد الاسلام , یمانی کیست  , مهدی آخرالزمان , مهدی در قرآن , خلیفة الله مهدی , امام مهدی , علائم قیام , وقت ظهور امام مهدی , حجیت رویا , راههای شناخت خلیفة الله , علم مهدی , بزرگان ادیان الهی , کتاب وصیت مقدس , سیرت سید احمد الحسن , یهودیان , مسیحیان , آیات کتاب مقدس , عیسی مسیح , یحیی , یحیا , فرستادگان الهی , پسر نرینه , پسر انسان , منجی از بصره , تسلی دهنده , غلام امین , یحیی نبی , اشعیا نبی , احمد الحسن , حجت های الهی , نامه هدایت , پاسخ های روشنگرانه , سیزدهمین حواری , حواری سیزده , توهم الحاد , جایگاه معجزه در کتاب مقدس , محمد نبی , بشارت اشعیا , وصی در تورات , سیره دعوت سید احمد الحسن , وصیت شب وفات پیامبر , شجره سید احمد الحسن , نسب سید احمد الحسن , بصره , امام مهدی , صدام طاغوت , طلاب حوزه , صدام ملعون , انصار امام مهدی , یمانی , نسب امام احمد الحسن, نسب سید احمد الحسن , یمانی موعود , سید یمانی , سید احمد الحسن یمانی , وبسایت رسمی مکتب نجف اشرف , وبسایت رسمی انصار امام مهدی , وبسایت رسمی فارسی انصار امام مهدی , وبسایت موسسه وارثین ملکوت , صفحه فیس بوک مکتب نجف